Investeringen in fossiel gaan door

Eenvoudig uitgelegd

Het gebruik van fossiele brandstoffen produceert broeikasgassen, die snelle klimaatverandering veroorzaken, met allerlei rampzalige gevolgen. Ondanks de groeiende bezorgdheid over klimaatverandering blijft de industrie voor fossiele brandstoffen, waaronder kolen, olie en aardgas vallen, blijft op grote schaal actief. Er zijn een paar redenen waarom dit gebeurt:

Machtsbehoud in de fossiele sector: landen en bedrijven die nu domineren in de fossiele energiesector weten dat ze hun positie verliezen zodra fossiel wordt afgebouwd. Daarom stellen ze de transitie zo lang mogelijk uit door niet substantieel te investeren in hernieuwbare energie, maar wél in carbon capture and storage, lobbywerk, desinformatiecampagnes en klimaatscepsis. Vooral landen als Rusland en de Golfstaten beseffen dat hun geopolitieke macht afneemt bij een afscheid van fossiel.

Financiële belangen van investeerders: grote investeerders en fondsenbeheerders in de VS kiezen nog altijd voor fossiel en tegen hernieuwbaar. Dat remt investeringen in de energietransitie en belemmert landen in het behalen van hun klimaatdoelen. Tegelijk zetten zij druk op multinationals om hun groene ambities af te schalen.

Fossiele subsidies: fossiele energie wordt wereldwijd ondersteund met miljarden aan subsidies. Afbouw van fossiel betekent dus ook verlies van deze gegarandeerde geldstromen voor grote bedrijven.

Ideologische dimensie: de energietransitie – afscheid nemen van fossiel – betekent óók afscheid nemen van de overtuiging dat voortdurende economische groei noodzakelijk is. Groei is onmisbaar voor fossiel gedreven bedrijven om winst te blijven maken, maar is onhoudbaar in een wereld met beperkte grondstoffen en leidt bovendien niet tot een eerlijker verdeling van welvaart.

Wetenschappelijke dimensie: vasthouden aan fossiel druist rechtstreeks in tegen de oproepen van het IPCC, de VN en talloze wetenschappelijke publicaties – inclusief waarschuwingen van wetenschappers binnen de fossiele sector zelf, al sinds de tweede helft van de vorige eeuw.

Juridische dimensie: steeds vaker worden gerechtelijke uitspraken gedaan die onderstrepen dat de fossiele industrie haar verantwoordelijkheid moet nemen, wat concreet betekent: het actief afbouwen van fossiel gebruik.

Democratisering: fossiele energie vraagt om grootschalige investeringen, duurzame energie kan veel kleinschaliger worden toegepast, en is daarmee veel democratischer. Het establishment is daarom niet geïnteresseerd in groene energie, behalve als ze dat ook kunnen centraliseren in mega-transformatoren, hoge spanning stroomnetten enzovoort. Democratisering van de energie kan een essentiële driver zijn in de richting van perspectief.

Investeringen in fossiel gaan door

Hoewel de risico's van het gebruik van fossiele brandstoffen en de uitstoot van broeikassen al lang en breed bekend zijn, gaan de investeringen in fossiel vrijwel onverminderd door. De ze wikipagina onderzoekt de redenen hiervoor, en de verschillende manieren waarop de fossiele industrie de samenleving onder druk zet.

Waarom is kapitaal zo dol op fossiele brandstoffen?

Het antwoord is simpel: ze zijn geconcentreerd op een paar locaties, gemakkelijk te monopoliseren en vereisen grootschalige winning, waardoor kleine spelers worden buitengesloten. Ze kunnen worden opgeslagen, wereldwijd worden verhandeld en strategisch worden geprijsd, in tegenstelling tot hernieuwbare energiebronnen, die gedecentraliseerd en toegankelijk zijn en minimale investeringen vereisen.

Hoewel hernieuwbare energiebronnen nu in de meeste gevallen goedkoper zijn, maakt hun lage winstgevendheid ze veel minder aantrekkelijk voor kapitaal. Fossiele brandstoffen gedijen echter op schaarste en hoge winsten, waardoor producenten de markten kunnen manipuleren, concurrentie kunnen onderdrukken en de politiek in hun voordeel kunnen beïnvloeden. Daartoe vinden ze bondgenoten als Donald Trump om hun dominantie te verzekeren door middel van monopolistische controle en desinformatie.