Gevolgen voor de waterhuishouding - Bewerkingsoverzicht

Dick: /* Droogte */

2025-12-25T10:51:58Z

Droogte

← Oudere versie		Versie van 25 dec 2025 12:51
Regel 128:		Regel 128:
	Het hierboven aangehaalde UNCCD onderzoek<ref name=":2">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| UNCCD] </ref> zegt dat als we de broeikasgassen niet stoppen, tegen het einde van deze eeuw nog eens 3% van de vochtige gebieden in de wereld droog zullen zijn.		Het hierboven aangehaalde UNCCD onderzoek<ref name=":2">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| UNCCD] </ref> zegt dat als we de broeikasgassen niet stoppen, tegen het einde van deze eeuw nog eens 3% van de vochtige gebieden in de wereld droog zullen zijn.
	[[Bestand:Droogte-index 2050-2100.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''Verwachte veranderingen in de droogte-index voor de periode 2021-2050 halverwege de eeuw (linker paneel) en de periode 2071-2100 aan het eind van de eeuw (rechter paneel) ten opzichte van de referentieperiode 1981-2010, volgens IPCC scenario’s SSP1-2.6, SSP2-4.5, SSP3-7.0 en SSP5-8.5 (van boven naar beneden). Bruin is droger en groen is vochtiger. Bron: United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD).''<ref name=":2" />]]		[[Bestand:Droogte-index 2050-2100.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''Verwachte veranderingen in de droogte-index voor de periode 2021-2050 halverwege de eeuw (linker paneel) en de periode 2071-2100 aan het eind van de eeuw (rechter paneel) ten opzichte van de referentieperiode 1981-2010, volgens IPCC scenario’s SSP1-2.6, SSP2-4.5, SSP3-7.0 en SSP5-8.5 (van boven naar beneden). Bruin is droger en groen is vochtiger. Bron: United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD).''<ref name=":2" />]]

			Droogte brengt het levensonderhoud van miljoenen landarbeiders wereldwijd in gevaar, waarbij India de grootste last draagt: de landbouwbedrijven in India bieden werk aan 275 miljoen mensen, de grootste landbouwarbeiderspopulatie ter wereld. Onderzoekers hebben een uitgebreide dataset samengesteld van alle landarbeiders in 450.000 Indiase dorpen, die ze hebben gekoppeld aan maandelijkse gegevens over neerslag, temperatuur en zonnestraling om de blootstelling aan droogte te monitoren.<ref>[https://osf.io/preprints/socarxiv/yvjb5_v1 Drought Permanently Displaces Agricultural Labor: Evidence From 450,000 Indian Villages \| SocArXiv]</ref> Uit de bevindingen blijkt dat elke extra droogteperiode tijdens het groeiseizoen van juni tot oktober het aandeel landarbeiders het volgende jaar met 1,2 procentpunt vermindert, wat neerkomt op ongeveer 3,3 miljoen verloren banen in de landbouw als er een landelijke droogte optreedt.

			Klimaatprognoses voor het midden van de eeuw suggereren dat dorpen tegen 2050 te maken zullen krijgen met 1,5 tot 2 extra droogte maanden per jaar, waardoor mogelijk nog eens 5 tot 6,6 miljoen banen in de landbouw per jaar verloren gaan. Aangezien er in plattelandsgebieden weinig werk buiten de landbouw te vinden is, zullen deze verliezen naar verwachting de migratie van het platteland naar de stad versterken, waardoor de arbeidsmarkt in de steden onder druk komt te staan.

	=== Watertekort ===		=== Watertekort ===

Dick: /* In een zin */

2025-12-25T10:15:03Z

In een zin

← Oudere versie		Versie van 25 dec 2025 12:15
Regel 7:		Regel 7:
	= ''' In een zin ''' =		= ''' In een zin ''' =
	{\| class="wikitable" <span style="font-size:18pt"; cellpadding="10">		{\| class="wikitable" <span style="font-size:18pt"; cellpadding="10">
	\| Klimaatverandering versnelt de waterkringloop door meer verdamping en ongelijkmatige neerslag, wat leidt tot extreme weersomstandigheden, waterschaarste, woestijnvorming en een verstoring van de balans en voorspelbaarheid van de waterkringloop met gevolgen voor zoetwatervoorraad en ecosystemen wereldwijd. </span>		\| Klimaatverandering versnelt de waterkringloop door meer verdamping en ongelijkmatige neerslag, wat leidt tot extreme weersomstandigheden, waterschaarste, woestijnvorming en een verstoring van de balans en voorspelbaarheid van de waterkringloop met gevolgen voor zoetwatervoorraad, de landbouw en ecosystemen wereldwijd. </span>
	\|}		\|}

Dick: /* Droogte */

2025-12-25T10:08:54Z

Droogte

← Oudere versie		Versie van 25 dec 2025 12:08
Regel 64:		Regel 64:
	[[Bestand:Aridity index.jpg\|miniatuur\|''Ariditeitsindex. Bron: Wikipadia.'']]		[[Bestand:Aridity index.jpg\|miniatuur\|''Ariditeitsindex. Bron: Wikipadia.'']]
	Een rapport van de United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD) inventariseert de wereldwijd toenemende verdroging.<ref name=":0">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)] </ref> Om die te kwantificeren gebruikt het UNCCD-rapport de droogte-index of ariditeitsindex (AI). Daarmee worden de huidige en toekomstige trends in droogte over de hele wereld en in de vele regio's en macroregio's beoordeeld. De AI wordt gedefinieerd als de verhouding tussen neerslag (P) en potentiële evapotranspiratie (PET) over middellange tot lange perioden (in dit onderzoek 30 jaar).		Een rapport van de United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD) inventariseert de wereldwijd toenemende verdroging.<ref name=":0">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)] </ref> Om die te kwantificeren gebruikt het UNCCD-rapport de droogte-index of ariditeitsindex (AI). Daarmee worden de huidige en toekomstige trends in droogte over de hele wereld en in de vele regio's en macroregio's beoordeeld. De AI wordt gedefinieerd als de verhouding tussen neerslag (P) en potentiële evapotranspiratie (PET) over middellange tot lange perioden (in dit onderzoek 30 jaar).
	[[Bestand:Europgroundwater.jpg\|miniatuur\|''Verandering in grondwateropslag in Europa van april 2002 tot december 2024, mm per jaar. Afbeelding van Guardian. Bron: afgeleid van Grace-gegevens van het GFZ Helmholtz Centrum voor Geowetenschappen, NASA en de Universiteit van Texas in Austin. Met dank aan Guardian News & Media Ltd.<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2025/nov/29/climate-crisis-depleting-europe-groundwater-reserves-analysis Revealed: Europe’s water reserves drying up due to climate breakdown \| The Guardian]</ref>'']]
	N.B. Ariditeit (de mate waarin een klimaat kenmerken heeft van een woestijnklimaat) verschilt van droogte doordat ariditeit permanent is terwijl droogte tijdelijk is.		N.B. Ariditeit (de mate waarin een klimaat kenmerken heeft van een woestijnklimaat) verschilt van droogte doordat ariditeit permanent is terwijl droogte tijdelijk is.

Regel 70:		Regel 70:
	[[Bestand:Global drought vulnerability index (2023).png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Kwetsbaarheid van gebieden voor droogte. Bron: Global Drought Snapshot (United Nations Convention to Combat Desertification, 2023).''<ref>[https://www.unccd.int/sites/default/files/2023-12/Global%20drought%20snapshot%202023.pdf Global Drought Snapshot 2023 \| UNCCD]</ref>]]		[[Bestand:Global drought vulnerability index (2023).png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Kwetsbaarheid van gebieden voor droogte. Bron: Global Drought Snapshot (United Nations Convention to Combat Desertification, 2023).''<ref>[https://www.unccd.int/sites/default/files/2023-12/Global%20drought%20snapshot%202023.pdf Global Drought Snapshot 2023 \| UNCCD]</ref>]]
	In Europa worden vooral de landen rond de Middellandse Zee getroffen door droogte en misoogsten.<ref>[https://reliefweb.int/report/world/2023-review-climate-disasters-claimed-12000-lives-globally-2023 2023 In Review: Climate disasters claimed 12,000 lives globally in 2023 \| ReliefWeb] </ref>		In Europa worden vooral de landen rond de Middellandse Zee getroffen door droogte en misoogsten.<ref>[https://reliefweb.int/report/world/2023-review-climate-disasters-claimed-12000-lives-globally-2023 2023 In Review: Climate disasters claimed 12,000 lives globally in 2023 \| ReliefWeb] </ref>

			[[Bestand:Europgroundwater.jpg\|miniatuur\|''Verandering in grondwateropslag in Europa van april 2002 tot december 2024, mm per jaar. Afbeelding van Guardian. Bron: afgeleid van Grace-gegevens van het GFZ Helmholtz Centrum voor Geowetenschappen, NASA en de Universiteit van Texas in Austin. Met dank aan Guardian News & Media Ltd.<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2025/nov/29/climate-crisis-depleting-europe-groundwater-reserves-analysis Revealed: Europe’s water reserves drying up due to climate breakdown \| The Guardian]</ref>'']]

	Dat neemt niet weg dat ook in andere delen van Europa extreem weer (dat weer door klimaatverandering getriggerd wordt) slachtoffers maakt. In 2024 was dit het geval in Slovenië, Hongarije, Italië, Tsjechië, Slowakije, Noorwegen en Groot-Brittanië. In onze directe omgeving zijn de overstromingen het Duitse Ahrdal en omliggende dalen, inclusief het Belgische dal van de Ourthe en het Nederlandse Geuldal bij Valkenburg voorbeelden. Hierbij zijn ook dodelijke slachtoffers gevallen. Extreme neerslag in 2024 heeft tot slechte oogsten en veel problemen geleid in Noord-Nederland.		Dat neemt niet weg dat ook in andere delen van Europa extreem weer (dat weer door klimaatverandering getriggerd wordt) slachtoffers maakt. In 2024 was dit het geval in Slovenië, Hongarije, Italië, Tsjechië, Slowakije, Noorwegen en Groot-Brittanië. In onze directe omgeving zijn de overstromingen het Duitse Ahrdal en omliggende dalen, inclusief het Belgische dal van de Ourthe en het Nederlandse Geuldal bij Valkenburg voorbeelden. Hierbij zijn ook dodelijke slachtoffers gevallen. Extreme neerslag in 2024 heeft tot slechte oogsten en veel problemen geleid in Noord-Nederland.

Dick: /* Droogte */

2025-12-25T10:06:04Z

Droogte

← Oudere versie		Versie van 25 dec 2025 12:06
Regel 64:		Regel 64:
	[[Bestand:Aridity index.jpg\|miniatuur\|''Ariditeitsindex. Bron: Wikipadia.'']]		[[Bestand:Aridity index.jpg\|miniatuur\|''Ariditeitsindex. Bron: Wikipadia.'']]
	Een rapport van de United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD) inventariseert de wereldwijd toenemende verdroging.<ref name=":0">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)] </ref> Om die te kwantificeren gebruikt het UNCCD-rapport de droogte-index of ariditeitsindex (AI). Daarmee worden de huidige en toekomstige trends in droogte over de hele wereld en in de vele regio's en macroregio's beoordeeld. De AI wordt gedefinieerd als de verhouding tussen neerslag (P) en potentiële evapotranspiratie (PET) over middellange tot lange perioden (in dit onderzoek 30 jaar).		Een rapport van de United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD) inventariseert de wereldwijd toenemende verdroging.<ref name=":0">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)] </ref> Om die te kwantificeren gebruikt het UNCCD-rapport de droogte-index of ariditeitsindex (AI). Daarmee worden de huidige en toekomstige trends in droogte over de hele wereld en in de vele regio's en macroregio's beoordeeld. De AI wordt gedefinieerd als de verhouding tussen neerslag (P) en potentiële evapotranspiratie (PET) over middellange tot lange perioden (in dit onderzoek 30 jaar).
	[[Bestand:Europgroundwater.jpg\|miniatuur\|~~’’Verandering~~ in grondwateropslag in Europa van april 2002 tot december 2024, mm per jaar. Afbeelding van Guardian. Bron: afgeleid van Grace-gegevens van het GFZ Helmholtz Centrum voor Geowetenschappen, NASA en de Universiteit van Texas in Austin. Met dank aan Guardian News & Media Ltd.<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2025/nov/29/climate-crisis-depleting-europe-groundwater-reserves-analysis Revealed: Europe’s water reserves drying up due to climate breakdown \| The Guardian]</ref>’’]]		[[Bestand:Europgroundwater.jpg\|miniatuur\|''Verandering in grondwateropslag in Europa van april 2002 tot december 2024, mm per jaar. Afbeelding van Guardian. Bron: afgeleid van Grace-gegevens van het GFZ Helmholtz Centrum voor Geowetenschappen, NASA en de Universiteit van Texas in Austin. Met dank aan Guardian News & Media Ltd.<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2025/nov/29/climate-crisis-depleting-europe-groundwater-reserves-analysis Revealed: Europe’s water reserves drying up due to climate breakdown \| The Guardian]</ref>'']]
	N.B. Ariditeit (de mate waarin een klimaat kenmerken heeft van een woestijnklimaat) verschilt van droogte doordat ariditeit permanent is terwijl droogte tijdelijk is.		N.B. Ariditeit (de mate waarin een klimaat kenmerken heeft van een woestijnklimaat) verschilt van droogte doordat ariditeit permanent is terwijl droogte tijdelijk is.

Dick: /* Droogte */

2025-12-25T10:05:16Z

Droogte

← Oudere versie		Versie van 25 dec 2025 12:05
Regel 64:		Regel 64:
	[[Bestand:Aridity index.jpg\|miniatuur\|''Ariditeitsindex. Bron: Wikipadia.'']]		[[Bestand:Aridity index.jpg\|miniatuur\|''Ariditeitsindex. Bron: Wikipadia.'']]
	Een rapport van de United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD) inventariseert de wereldwijd toenemende verdroging.<ref name=":0">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)] </ref> Om die te kwantificeren gebruikt het UNCCD-rapport de droogte-index of ariditeitsindex (AI). Daarmee worden de huidige en toekomstige trends in droogte over de hele wereld en in de vele regio's en macroregio's beoordeeld. De AI wordt gedefinieerd als de verhouding tussen neerslag (P) en potentiële evapotranspiratie (PET) over middellange tot lange perioden (in dit onderzoek 30 jaar).		Een rapport van de United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD) inventariseert de wereldwijd toenemende verdroging.<ref name=":0">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)] </ref> Om die te kwantificeren gebruikt het UNCCD-rapport de droogte-index of ariditeitsindex (AI). Daarmee worden de huidige en toekomstige trends in droogte over de hele wereld en in de vele regio's en macroregio's beoordeeld. De AI wordt gedefinieerd als de verhouding tussen neerslag (P) en potentiële evapotranspiratie (PET) over middellange tot lange perioden (in dit onderzoek 30 jaar).
	[[Bestand:Europgroundwater.jpg\|miniatuur\|~~Verandering~~ in grondwateropslag in Europa van april 2002 tot december 2024, mm per jaar. Afbeelding van Guardian. Bron: afgeleid van Grace-gegevens van het GFZ Helmholtz Centrum voor Geowetenschappen, NASA en de Universiteit van Texas in Austin.]]		[[Bestand:Europgroundwater.jpg\|miniatuur\|’’Verandering in grondwateropslag in Europa van april 2002 tot december 2024, mm per jaar. Afbeelding van Guardian. Bron: afgeleid van Grace-gegevens van het GFZ Helmholtz Centrum voor Geowetenschappen, NASA en de Universiteit van Texas in Austin. Met dank aan Guardian News & Media Ltd.<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2025/nov/29/climate-crisis-depleting-europe-groundwater-reserves-analysis Revealed: Europe’s water reserves drying up due to climate breakdown \| The Guardian]</ref>’’]]
	N.B. Ariditeit (de mate waarin een klimaat kenmerken heeft van een woestijnklimaat) verschilt van droogte doordat ariditeit permanent is terwijl droogte tijdelijk is.		N.B. Ariditeit (de mate waarin een klimaat kenmerken heeft van een woestijnklimaat) verschilt van droogte doordat ariditeit permanent is terwijl droogte tijdelijk is.

Dick: /* Droogte */

2025-12-25T09:58:47Z

Droogte

← Oudere versie		Versie van 25 dec 2025 11:58
Regel 64:		Regel 64:
	[[Bestand:Aridity index.jpg\|miniatuur\|''Ariditeitsindex. Bron: Wikipadia.'']]		[[Bestand:Aridity index.jpg\|miniatuur\|''Ariditeitsindex. Bron: Wikipadia.'']]
	Een rapport van de United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD) inventariseert de wereldwijd toenemende verdroging.<ref name=":0">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)] </ref> Om die te kwantificeren gebruikt het UNCCD-rapport de droogte-index of ariditeitsindex (AI). Daarmee worden de huidige en toekomstige trends in droogte over de hele wereld en in de vele regio's en macroregio's beoordeeld. De AI wordt gedefinieerd als de verhouding tussen neerslag (P) en potentiële evapotranspiratie (PET) over middellange tot lange perioden (in dit onderzoek 30 jaar).		Een rapport van de United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD) inventariseert de wereldwijd toenemende verdroging.<ref name=":0">[https://www.unccd.int/resources/reports/global-threat-drying-lands-regional-and-global-aridity-trends-and-future The global threat of drying lands: Regional and global aridity trends and future projections \| United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)] </ref> Om die te kwantificeren gebruikt het UNCCD-rapport de droogte-index of ariditeitsindex (AI). Daarmee worden de huidige en toekomstige trends in droogte over de hele wereld en in de vele regio's en macroregio's beoordeeld. De AI wordt gedefinieerd als de verhouding tussen neerslag (P) en potentiële evapotranspiratie (PET) over middellange tot lange perioden (in dit onderzoek 30 jaar).
			[[Bestand:Europgroundwater.jpg\|miniatuur\|Verandering in grondwateropslag in Europa van april 2002 tot december 2024, mm per jaar. Afbeelding van Guardian. Bron: afgeleid van Grace-gegevens van het GFZ Helmholtz Centrum voor Geowetenschappen, NASA en de Universiteit van Texas in Austin.]]
	N.B. Ariditeit (de mate waarin een klimaat kenmerken heeft van een woestijnklimaat) verschilt van droogte doordat ariditeit permanent is terwijl droogte tijdelijk is.		N.B. Ariditeit (de mate waarin een klimaat kenmerken heeft van een woestijnklimaat) verschilt van droogte doordat ariditeit permanent is terwijl droogte tijdelijk is.

Arjen: Een paar kleine wijzigingen in de tekst.

2025-12-14T14:38:01Z

Een paar kleine wijzigingen in de tekst.

Dick: /* Overstromingen */

2025-08-13T09:54:31Z

Overstromingen

← Oudere versie		Versie van 13 aug 2025 11:54
Regel 107:		Regel 107:
	[[Bestand:Floods Spain.jpg\|miniatuur\|''(Links) Totale neerslag (mm) in Spanje op 29 oktober 2024. Gegevens: AEMET, SAIH en SIAR. Krediet: AEMET/C3S/ ECMWF. (Rechts) Kaart met rivieren met bovenstroomse gebieden groter dan 1000 km2 (grijs), en die waar het rivierdebiet de overstromingsdrempels 'matig' (tweejarige terugkeerperiode) (blauw), 'hoog' (vijfjarige terugkeerperiode) (oranje) en 'ernstig' (20-jarige terugkeerperiode) (paars) overschreed op elke dag van 25-31 oktober 2024. Gegevens: EFAS. Credit: CEMS/C3S/ECMWF. Bron: Cnopernicus Climate Change Service (C3S) and World Meteorological Organization (WMO).''<ref name=":3" />\|gecentreerd\|650x650px]]		[[Bestand:Floods Spain.jpg\|miniatuur\|''(Links) Totale neerslag (mm) in Spanje op 29 oktober 2024. Gegevens: AEMET, SAIH en SIAR. Krediet: AEMET/C3S/ ECMWF. (Rechts) Kaart met rivieren met bovenstroomse gebieden groter dan 1000 km2 (grijs), en die waar het rivierdebiet de overstromingsdrempels 'matig' (tweejarige terugkeerperiode) (blauw), 'hoog' (vijfjarige terugkeerperiode) (oranje) en 'ernstig' (20-jarige terugkeerperiode) (paars) overschreed op elke dag van 25-31 oktober 2024. Gegevens: EFAS. Credit: CEMS/C3S/ECMWF. Bron: Cnopernicus Climate Change Service (C3S) and World Meteorological Organization (WMO).''<ref name=":3" />\|gecentreerd\|650x650px]]

	Deze video geeft een overzicht van de verwoestende overstromingen na noodweer in Beijing en omgeving en legt een verband met klimaatverandering.		Deze video geeft een overzicht van de verwoestende overstromingen na noodweer in Beijing en omgeving in augustus 2025 en legt een verband met klimaatverandering.

	<youtube> https://youtu.be/z0K8NTCKzAA?si=7DUp28VBorvUTo2c</youtube>		<youtube> https://youtu.be/z0K8NTCKzAA?si=7DUp28VBorvUTo2c</youtube>

Dick: /* Overstromingen */

2025-08-13T09:53:31Z

Overstromingen

← Oudere versie		Versie van 13 aug 2025 11:53
Regel 85:		Regel 85:

	=== Overstromingen ===		=== Overstromingen ===
	'''De waterafvoer van Europese rivieren is ernstig verstoord. Een deel van de rivieren had in de zomer van 2024 een extreem lage afvoer, terwijl anderen juist een zeer hoge afvoer hadden, die gepaard ging met overstromingen. Bijna een derde van het Europese rivierennetwerk kreeg te maken met overstromingen in 2024, volgens het rapport State of the European Climate, waarbij 12% de drempel voor “ernstige” overstromingen overschreed. Delen van West-Europa kenden de natste jaren ooit.'''		'''De waterafvoer van Europese rivieren is ernstig verstoord. Een deel van de rivieren had in de zomer van 2024 een extreem lage afvoer, terwijl anderen juist een zeer hoge afvoer hadden, die gepaard ging met overstromingen. Bijna een derde van het Europese rivierennetwerk kreeg te maken met overstromingen in 2024, volgens het rapport State of the European Climate, waarbij 12% de drempel voor “ernstige” overstromingen overschreed. Delen van West-Europa kenden de natste jaren ooit. In 2025 waren er ernstige overstromingen in Spanje en in China.'''
	[[Bestand:Anomalies river flow.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''Afwijking in het gemiddelde rivierdebiet voor juni tot en met augustus 2024 ten opzichte van het gemiddelde voor de referentieperiode 1991-2020. De categorieën 'uitzonderlijk hoog (laag)', 'opvallend hoog (laag)', 'boven (onder) gemiddeld' en 'nabij gemiddeld' hebben betrekking op de percentielbereiken >90 (<10), 75-90 (10-25), 60-75 (25-40) en 40-60 voor de referentieperiode 1991-2020. Blauwtinten duiden op een hoger, en roodtinten op een lager debiet dan gemiddeld. Grijs geeft een bijna gemiddeld debiet aan. Alleen rivieren met een afwateringsgebied van meer dan 1.000 km<sup>2</sup> worden getoond. Gegevensbron: EFAS v5. Credit: CEMS/C3S/ECMWF.''<ref>[https://climate.copernicus.eu/copernicus-record-breaking-heat-stress-southeastern-europe-during-summer-2024 Record-breaking heat stress in southeastern Europe during summer 2024 \| Copernicus] </ref>]]		[[Bestand:Anomalies river flow.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''Afwijking in het gemiddelde rivierdebiet voor juni tot en met augustus 2024 ten opzichte van het gemiddelde voor de referentieperiode 1991-2020. De categorieën 'uitzonderlijk hoog (laag)', 'opvallend hoog (laag)', 'boven (onder) gemiddeld' en 'nabij gemiddeld' hebben betrekking op de percentielbereiken >90 (<10), 75-90 (10-25), 60-75 (25-40) en 40-60 voor de referentieperiode 1991-2020. Blauwtinten duiden op een hoger, en roodtinten op een lager debiet dan gemiddeld. Grijs geeft een bijna gemiddeld debiet aan. Alleen rivieren met een afwateringsgebied van meer dan 1.000 km<sup>2</sup> worden getoond. Gegevensbron: EFAS v5. Credit: CEMS/C3S/ECMWF.''<ref>[https://climate.copernicus.eu/copernicus-record-breaking-heat-stress-southeastern-europe-during-summer-2024 Record-breaking heat stress in southeastern Europe during summer 2024 \| Copernicus] </ref>]]
	Terwijl sommige regio's lijden onder extreme droogte hebben andere gebieden juist te maken met extreme overstromingen. Oorzaak is de opwarming van de oceanen die leidt tot meer neerslag en krachtiger stormen boven land.		Terwijl sommige regio's lijden onder extreme droogte hebben andere gebieden juist te maken met extreme overstromingen. Oorzaak is de opwarming van de oceanen die leidt tot meer neerslag en krachtiger stormen boven land.
Regel 105:		Regel 105:

	In de regio Valencia in Spanje werd extreme neerslag gevolgd door verwoestende modderstromen. Dit soort herfstweer is niet ongewoon, maar de uitzonderlijk hoge temperatuur van de Middellandse Zee versterkte het effect van een geïsoleerd lagedrukgebied boven de Golf van Cádiz. Op sommige plaatsen viel in 8 uur tijd evenveel regen als normaal in een heel jaar. Het was alsof er een volledig verzadigde spons werd uitgewrongen. De schade in de regio werd nog versterkt door ontbossing in het achterland.		In de regio Valencia in Spanje werd extreme neerslag gevolgd door verwoestende modderstromen. Dit soort herfstweer is niet ongewoon, maar de uitzonderlijk hoge temperatuur van de Middellandse Zee versterkte het effect van een geïsoleerd lagedrukgebied boven de Golf van Cádiz. Op sommige plaatsen viel in 8 uur tijd evenveel regen als normaal in een heel jaar. Het was alsof er een volledig verzadigde spons werd uitgewrongen. De schade in de regio werd nog versterkt door ontbossing in het achterland.
	[[Bestand:Floods Spain.jpg\|miniatuur\|''(Links) Totale neerslag (mm) in Spanje op 29 oktober 2024. Gegevens: AEMET, SAIH en SIAR. Krediet: AEMET/C3S/ ECMWF. (Rechts) Kaart met rivieren met bovenstroomse gebieden groter dan 1000 km2 (grijs), en die waar het rivierdebiet de overstromingsdrempels 'matig' (tweejarige terugkeerperiode) (blauw), 'hoog' (vijfjarige terugkeerperiode) (oranje) en 'ernstig' (20-jarige terugkeerperiode) (paars) overschreed op elke dag van 25-31 oktober 2024. Gegevens: EFAS. Credit: CEMS/C3S/ECMWF. Bron: Cnopernicus Climate Change Service (C3S) and World Meteorological Organization (WMO).''<ref name=":3" />\|gecentreerd\|650x650px]]Zie ook: [[Gevolgen voor de atmosfeer#Verdieping: Extreme regens én extreme droogte\|Verdieping: Extreme regens én extreme droogte]].<blockquote>'''Bronnen:'''		[[Bestand:Floods Spain.jpg\|miniatuur\|''(Links) Totale neerslag (mm) in Spanje op 29 oktober 2024. Gegevens: AEMET, SAIH en SIAR. Krediet: AEMET/C3S/ ECMWF. (Rechts) Kaart met rivieren met bovenstroomse gebieden groter dan 1000 km2 (grijs), en die waar het rivierdebiet de overstromingsdrempels 'matig' (tweejarige terugkeerperiode) (blauw), 'hoog' (vijfjarige terugkeerperiode) (oranje) en 'ernstig' (20-jarige terugkeerperiode) (paars) overschreed op elke dag van 25-31 oktober 2024. Gegevens: EFAS. Credit: CEMS/C3S/ECMWF. Bron: Cnopernicus Climate Change Service (C3S) and World Meteorological Organization (WMO).''<ref name=":3" />\|gecentreerd\|650x650px]]

			Deze video geeft een overzicht van de verwoestende overstromingen na noodweer in Beijing en omgeving en legt een verband met klimaatverandering.

			<youtube> https://youtu.be/z0K8NTCKzAA?si=7DUp28VBorvUTo2c</youtube>

			Zie ook: [[Gevolgen voor de atmosfeer#Verdieping: Extreme regens én extreme droogte\|Verdieping: Extreme regens én extreme droogte]].<blockquote>'''Bronnen:'''
	<references />		<references />
	</blockquote>		</blockquote>

Dick op 11 aug 2025 om 14:39

2025-08-11T14:39:58Z

← Oudere versie		Versie van 11 aug 2025 16:39
Regel 4:		Regel 4:
	padding:0.1em; font-weight:bolder; -moz-border-radius:8px; ">		padding:0.1em; font-weight:bolder; -moz-border-radius:8px; ">
	[[#top\| Top ^]]</span></div>		[[#top\| Top ^]]</span></div>

			= ''' In een zin ''' =
			{\| class="wikitable" <span style="font-size:18pt"; cellpadding="10">
			\| Klimaatverandering versnelt de waterkringloop door meer verdamping en ongelijkmatige neerslag, wat leidt tot extreme weersomstandigheden, waterschaarste, woestijnvorming en een verstoring van de balans en voorspelbaarheid van de waterkringloop met gevolgen voor zoetwatervoorraad en ecosystemen wereldwijd. </span>
			\|}

	= <span style="color:#008000">'''Eenvoudig uitgelegd''' </span> =		= <span style="color:#008000">'''Eenvoudig uitgelegd''' </span> =

← Oudere versie		Versie van 14 dec 2025 16:38
Regel 32:		Regel 32:
	De opwarming van de aarde veroorzaakt zowel intensere droogtes als extremere overstromingen. Dit is het gevolg van de warmere atmosfeer. Warmere lucht kan meer vocht vasthouden, wat in sommige gebieden leidt tot heviger regenval en overstromingen. Tegelijkertijd kan het ook vocht uit de bodem zuigen, waardoor droogte in andere gebieden verergert.		De opwarming van de aarde veroorzaakt zowel intensere droogtes als extremere overstromingen. Dit is het gevolg van de warmere atmosfeer. Warmere lucht kan meer vocht vasthouden, wat in sommige gebieden leidt tot heviger regenval en overstromingen. Tegelijkertijd kan het ook vocht uit de bodem zuigen, waardoor droogte in andere gebieden verergert.

	De ~~intensivering~~ van droogte en regenval is de afgelopen 20 jaar sterk toegenomen, wat heeft geleid tot mislukte oogsten, schade aan de infrastructuur en humanitaire crises. De frequentie van extreme natte en droge gebeurtenissen was ongeveer vier per jaar in de periode 2015-2021, vergeleken met drie per jaar in de 13 jaar daarvoor.<ref>[https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/goddard/warming-makes-droughts-extreme-wet-events-more-frequent-intense/ Warming Makes Droughts, Extreme Wet Events More Frequent, Intense \| NASA] </ref> Deze toename van 25% is sterk gekoppeld aan de stijgende gemiddelde temperatuur op aarde. Bij voortdurende opwarming zullen droogtes en overstromingen steeds frequenter voorkomen. Dit zijn niet zomaar barre weersomstandigheden, ze leiden tot extremen zoals mislukte oogsten, schade aan huizen en infrastructuur en soms zelfs tot slachtoffers van humanitaire crises. Zie [[Wat merken we nu al?]]		De intensiteit van droogte en regenval is de afgelopen 20 jaar sterk toegenomen, wat heeft geleid tot mislukte oogsten, schade aan de infrastructuur en humanitaire crises. De frequentie van extreme natte en droge gebeurtenissen was ongeveer vier per jaar in de periode 2015-2021, vergeleken met drie per jaar in de 13 jaar daarvoor.<ref>[https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/goddard/warming-makes-droughts-extreme-wet-events-more-frequent-intense/ Warming Makes Droughts, Extreme Wet Events More Frequent, Intense \| NASA] </ref> Deze toename van 25% is sterk gekoppeld aan de stijgende gemiddelde temperatuur op aarde. Bij voortdurende opwarming zullen droogtes en overstromingen steeds frequenter voorkomen. Dit zijn niet zomaar barre weersomstandigheden, ze leiden tot extremen zoals mislukte oogsten, schade aan huizen en infrastructuur en soms zelfs tot slachtoffers van humanitaire crises. Zie [[Wat merken we nu al?]]

	Dankzij twee satellietmissies, Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE) en GRACE Follow-On (GRACE-FO), is het nu mogelijk veranderingen in de aanwezigheid van water op het land te monitoren. Een sterke toe- of afname op een bepaalde locatie wordt gedefinieerd als een extreme gebeurtenis. Het onderzoek, gepubliceerd in ''Nature'', rapporteert 1.056 extreme gebeurtenissen in de periode 2002-2021.<ref>[https://www.nature.com/articles/s44221-023-00040-5 Changing intensity of hydroclimatic extreme events revealed by GRACE and GRACE-FO \| Nature Water] </ref>		Dankzij twee satellietmissies, Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE) en GRACE Follow-On (GRACE-FO), is het nu mogelijk veranderingen in de aanwezigheid van water op het land te monitoren. Een sterke toe- of afname op een bepaalde locatie wordt gedefinieerd als een extreme gebeurtenis. Het onderzoek, gepubliceerd in ''Nature'', rapporteert 1.056 extreme gebeurtenissen in de periode 2002-2021.<ref>[https://www.nature.com/articles/s44221-023-00040-5 Changing intensity of hydroclimatic extreme events revealed by GRACE and GRACE-FO \| Nature Water] </ref>
Regel 38:		Regel 38:
	De totale hoeveelheid aan extreme gebeurtenissen was sterk gecorreleerd met de wereldgemiddelde temperatuur, Als je deze lijn doortrekt naar de toekomst is te verwachten dat de voortdurende opwarming van de aarde meer van zulke extreme gebeurtenissen zullen plaatsvinden.		De totale hoeveelheid aan extreme gebeurtenissen was sterk gecorreleerd met de wereldgemiddelde temperatuur, Als je deze lijn doortrekt naar de toekomst is te verwachten dat de voortdurende opwarming van de aarde meer van zulke extreme gebeurtenissen zullen plaatsvinden.

	Een studie door onderzoekers van de Vrije Universiteit, het KNMI en de Universiteit van Potsdam heeft bekeken wat dit alles betekent voor Europa. De studie legt een verband tussen veranderingen van luchtcirculatie bij verschillende CO<sub>2</sub>-concentraties en de frequentie van overstromingen en droogte in Europa.<ref>[https://journals.ametsoc.org/view/journals/clim/34/6/JCLI-D-20-0311.1.xml Changes in North Atlantic Atmospheric Circulation in a Warmer Climate Favor Winter Flooding and Summer Drought over Europe \| Journal of Climate] </ref>		Een studie door onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam, het KNMI en de Universiteit van Potsdam heeft bekeken wat dit alles betekent voor Europa. De studie legt een verband tussen veranderingen van luchtcirculatie bij verschillende CO<sub>2</sub>-concentraties en de frequentie van overstromingen en droogte in Europa.<ref>[https://journals.ametsoc.org/view/journals/clim/34/6/JCLI-D-20-0311.1.xml Changes in North Atlantic Atmospheric Circulation in a Warmer Climate Favor Winter Flooding and Summer Drought over Europe \| Journal of Climate] </ref>

	In de late winter treedt volgens het onderzoek een aanzienlijk sterkere luchtcirculatie op boven de Noord-Atlantische Oceaan en West-Europa. Dit leidt tot meer neerslag boven het noordwesten van Europa en een hoger overstromingsrisico voor deze gebieden. In de nazomer zorgen actievere hogedruksystemen voor de kust van het Verenigd Koninkrijk daarentegen voor minder neerslag en langere droge perioden over grote delen van West- en Centraal-Europa<blockquote>'''Bronnen:'''		In de late winter treedt volgens het onderzoek een aanzienlijk sterkere luchtcirculatie op boven de Noord-Atlantische Oceaan en West-Europa. Dit leidt tot meer neerslag boven het noordwesten van Europa en een hoger overstromingsrisico voor deze gebieden. In de nazomer zorgen actievere hogedruksystemen voor de kust van het Verenigd Koninkrijk daarentegen voor minder neerslag en langere droge perioden over grote delen van West- en Centraal-Europa<blockquote>'''Bronnen:'''
Regel 71:		Regel 71:
	In Europa worden vooral de landen rond de Middellandse Zee getroffen door droogte en misoogsten.<ref>[https://reliefweb.int/report/world/2023-review-climate-disasters-claimed-12000-lives-globally-2023 2023 In Review: Climate disasters claimed 12,000 lives globally in 2023 \| ReliefWeb] </ref>		In Europa worden vooral de landen rond de Middellandse Zee getroffen door droogte en misoogsten.<ref>[https://reliefweb.int/report/world/2023-review-climate-disasters-claimed-12000-lives-globally-2023 2023 In Review: Climate disasters claimed 12,000 lives globally in 2023 \| ReliefWeb] </ref>

	Dat neemt niet weg dat ook in andere delen van Europa ~~door~~ extreem weer (dat weer door klimaatverandering getriggerd wordt) slachtoffers maakt. In 2024 was dit het geval in Slovenië, Hongarije, Italië, Tsjechië, Slowakije, Noorwegen en Groot-Brittanië. In onze directe omgeving zijn de overstromingen het Duitse Ahrdal en omliggende dalen, inclusief het Belgische dal van de Ourthe en het Nederlandse Geuldal bij Valkenburg voorbeelden. Hierbij zijn ook dodelijke slachtoffers gevallen. Extreme neerslag in 2024 heeft tot slechte oogsten en veel problemen geleid in Noord-Nederland.		Dat neemt niet weg dat ook in andere delen van Europa extreem weer (dat weer door klimaatverandering getriggerd wordt) slachtoffers maakt. In 2024 was dit het geval in Slovenië, Hongarije, Italië, Tsjechië, Slowakije, Noorwegen en Groot-Brittanië. In onze directe omgeving zijn de overstromingen het Duitse Ahrdal en omliggende dalen, inclusief het Belgische dal van de Ourthe en het Nederlandse Geuldal bij Valkenburg voorbeelden. Hierbij zijn ook dodelijke slachtoffers gevallen. Extreme neerslag in 2024 heeft tot slechte oogsten en veel problemen geleid in Noord-Nederland.

	Door de droogte in de zomermaanden zal de vraag naar irrigatiewater toenemen en tegelijk wordt de voorraad grondwater niet aangevuld. Dit maakt het nodig om extra maatregelen te nemen voor het beheer van grond- en oppervlaktewater, zodat de landbouwproductie ook tijdens langdurige droge perioden in de toekomst veilig wordt gesteld.		Door de droogte in de zomermaanden zal de vraag naar irrigatiewater toenemen en tegelijk wordt de voorraad grondwater niet aangevuld. Dit maakt het nodig om extra maatregelen te nemen voor het beheer van grond- en oppervlaktewater, zodat de landbouwproductie ook tijdens langdurige droge perioden in de toekomst veilig wordt gesteld.

	==== Woestijnvorming ====		==== Woestijnvorming ====
	Ook ariditeit heeft een tipping point. Dat komt doordat als planten sterven, de doorworteling van de bodem inclusief het bodemecosysteem verdwijnt, waardoor bodems onvruchtbaarder worden. De beschermende vegetatielaag verdwijnt, met bodemerosie tot gevolg. De bodem kan daardoor minder water vasthouden, waardoor de overgebleven planten sneller uitgedroogd raken. En zo komt het land in een ~~positieve~~ feedbackloop die leidt naar een steeds sterkere verwoestijning.		Ook ariditeit heeft een tipping point. Dat komt doordat als planten sterven, de doorworteling van de bodem inclusief het bodemecosysteem verdwijnt, waardoor bodems onvruchtbaarder worden. De beschermende vegetatielaag verdwijnt, met bodemerosie tot gevolg. De bodem kan daardoor minder water vasthouden, waardoor de overgebleven planten sneller uitgedroogd raken. En zo komt het land in een zichzelf versterkende feedbackloop die leidt naar een steeds sterkere verwoestijning.

	Het UNCCD rapport<ref name=":0" /> toont aan dat 77,6% van het totale landoppervlak op aarde de afgelopen drie decennia droger is geworden ten opzichte van de voorgaande 30 jaar. In dezelfde periode zijn de droge gebieden met ongeveer 4,3 miljoen vierkante kilometer gegroeid - dat is een gebied dat groter is dan India, het 7e grootste land ter wereld. Droge gebieden maken nu 40,6% van het landoppervlak van de aarde uit, Antarctica niet meegerekend.		Het UNCCD rapport<ref name=":0" /> toont aan dat 77,6% van het totale landoppervlak op aarde de afgelopen drie decennia droger is geworden ten opzichte van de voorgaande 30 jaar. In dezelfde periode zijn de droge gebieden met ongeveer 4,3 miljoen vierkante kilometer gegroeid - dat is een gebied dat groter is dan India, het 7e grootste land ter wereld. Droge gebieden maken nu 40,6% van het landoppervlak van de aarde uit, Antarctica niet meegerekend.
Regel 85:		Regel 85:

	=== Overstromingen ===		=== Overstromingen ===
	'''De waterafvoer van Europese rivieren is ernstig verstoord. Een deel van de rivieren had in de zomer van 2024 een extreem lage afvoer, terwijl anderen juist een zeer hoge afvoer hadden, die gepaard ging met overstromingen. Bijna een derde van het Europese rivierennetwerk kreeg te maken met overstromingen ~~in 2024~~, volgens het rapport State of the European Climate, waarbij 12% de drempel voor “ernstige” overstromingen overschreed. Delen van West-Europa kenden de natste jaren ooit. In 2025 waren er ernstige overstromingen in Spanje en in China.'''		'''De waterafvoer van Europese rivieren is ernstig verstoord. Een deel van de rivieren had in de zomer van 2024 een extreem lage afvoer, terwijl anderen juist een zeer hoge afvoer hadden, die gepaard ging met overstromingen. Bijna een derde van het Europese rivierennetwerk kreeg in 2024 te maken met overstromingen, volgens het rapport State of the European Climate, waarbij 12% de drempel voor “ernstige” overstromingen overschreed. Delen van West-Europa kenden de natste jaren ooit. In 2025 waren er ernstige overstromingen in Spanje en in China.'''
	[[Bestand:Anomalies river flow.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''Afwijking in het gemiddelde rivierdebiet voor juni tot en met augustus 2024 ten opzichte van het gemiddelde voor de referentieperiode 1991-2020. De categorieën 'uitzonderlijk hoog (laag)', 'opvallend hoog (laag)', 'boven (onder) gemiddeld' en 'nabij gemiddeld' hebben betrekking op de percentielbereiken >90 (<10), 75-90 (10-25), 60-75 (25-40) en 40-60 voor de referentieperiode 1991-2020. Blauwtinten duiden op een hoger, en roodtinten op een lager debiet dan gemiddeld. Grijs geeft een bijna gemiddeld debiet aan. Alleen rivieren met een afwateringsgebied van meer dan 1.000 km<sup>2</sup> worden getoond. Gegevensbron: EFAS v5. Credit: CEMS/C3S/ECMWF.''<ref>[https://climate.copernicus.eu/copernicus-record-breaking-heat-stress-southeastern-europe-during-summer-2024 Record-breaking heat stress in southeastern Europe during summer 2024 \| Copernicus] </ref>]]		[[Bestand:Anomalies river flow.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''Afwijking in het gemiddelde rivierdebiet voor juni tot en met augustus 2024 ten opzichte van het gemiddelde voor de referentieperiode 1991-2020. De categorieën 'uitzonderlijk hoog (laag)', 'opvallend hoog (laag)', 'boven (onder) gemiddeld' en 'nabij gemiddeld' hebben betrekking op de percentielbereiken >90 (<10), 75-90 (10-25), 60-75 (25-40) en 40-60 voor de referentieperiode 1991-2020. Blauwtinten duiden op een hoger, en roodtinten op een lager debiet dan gemiddeld. Grijs geeft een bijna gemiddeld debiet aan. Alleen rivieren met een afwateringsgebied van meer dan 1.000 km<sup>2</sup> worden getoond. Gegevensbron: EFAS v5. Credit: CEMS/C3S/ECMWF.''<ref>[https://climate.copernicus.eu/copernicus-record-breaking-heat-stress-southeastern-europe-during-summer-2024 Record-breaking heat stress in southeastern Europe during summer 2024 \| Copernicus] </ref>]]
	Terwijl sommige regio's lijden onder extreme droogte hebben andere gebieden juist te maken met extreme overstromingen. Oorzaak is de opwarming van de oceanen die leidt tot meer neerslag en krachtiger stormen boven land.		Terwijl sommige regio's lijden onder extreme droogte hebben andere gebieden juist te maken met extreme overstromingen. Oorzaak is de opwarming van de oceanen die leidt tot meer neerslag en krachtiger stormen boven land.
Regel 116:		Regel 116:

	== Wat staat ons deze eeuw te wachten? ==		== Wat staat ons deze eeuw te wachten? ==
	'''De vooruitzichten voor 2025 ~~laten~~ verhoogde risico's zien. Klimaatvoorspellingen wijzen op een mogelijke verdroging in het noorden van Zuid-Amerika, het zuiden van Afrika en delen van Azië. De Sahel en Europa hebben een verhoogd overstromingsrisico. Extreme gebeurtenissen zoals plotselinge overstromingen na hevige neerslag zal vaker voorkomen,'''		'''De vooruitzichten voor 2025 lieten al verhoogde risico's zien. Klimaatvoorspellingen wijzen op een mogelijke verdroging in het noorden van Zuid-Amerika, het zuiden van Afrika en delen van Azië. De Sahel en Europa hebben een verhoogd overstromingsrisico. Extreme gebeurtenissen zoals plotselinge overstromingen na hevige neerslag zal vaker voorkomen,'''

	=== Extreem nat en extreem droog ===		=== Extreem nat en extreem droog ===