Gevolgen voor de oceanen - Bewerkingsoverzicht

Loes: /* Effecten op het zeeleven */

2026-03-03T14:23:44Z

Effecten op het zeeleven

← Oudere versie		Versie van 3 mrt 2026 16:23
Regel 94:		Regel 94:

	== Effecten op het zeeleven ==		== Effecten op het zeeleven ==
	'''De effecten die het meest in het nieuws komen zijn die door temperatuursverhoging. Het smelten van het ~~zeeijs~~ is desastreus voor de iconische ijsbeer.<ref>[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aan8677 High-energy, high-fat lifestyle challenges an Arctic apex predator, the polar bear \| Science]</ref> <ref>[https://www.usgs.gov/centers/alaska-science-center/science/polar-bear-research Polar Bear Research \| USGS]</ref> In warmere streken worden koraalriffen ernstig bedreigd. In 2025 werd bekend gemaakt dat 84% van de koraalriffen zijn verbleekt, een teken van slechte conditie met kans op sterfte.'''<ref>[https://icriforum.org/4gbe-2025/ 84% of the world’s coral reefs impacted in the most intense global coral bleaching event ever \| International Coral Reef Initiative (ICRI)]</ref>		'''De effecten die het meest in het nieuws komen zijn die door temperatuursverhoging. Het smelten van het zee ijs is desastreus voor de iconische ijsbeer.<ref>[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aan8677 High-energy, high-fat lifestyle challenges an Arctic apex predator, the polar bear \| Science]</ref> <ref>[https://www.usgs.gov/centers/alaska-science-center/science/polar-bear-research Polar Bear Research \| USGS]</ref> In warmere streken worden koraalriffen ernstig bedreigd. In 2025 werd bekend gemaakt dat 84% van de koraalriffen zijn verbleekt, een teken van slechte conditie met kans op sterfte.'''<ref>[https://icriforum.org/4gbe-2025/ 84% of the world’s coral reefs impacted in the most intense global coral bleaching event ever \| International Coral Reef Initiative (ICRI)]</ref>

	Dichter bij huis zijn de gevolgen ook ernstig, vooral in de ondiepe zeeën en kustgebieden. Niet alleen verdrinken ecosystemen, denk aan de wadplaten in de Waddenzee of mangrove bossen, maar ook de temperatuur neemt in ondiep water sneller toe. Dit is nadelig voor bijvoorbeeld schelpdieren en heeft in de Nederlandse Zeeuwse kust en Waddenzee verschillende keren geleid tot massale sterfte van kokkels.<ref>[https://link.springer.com/article/10.1007/s00227-020-3659-1<nowiki/>Winters not too cold, summers not too warm: long-term effects of climate change on the dynamics of a dominant species in the Wadden Sea: the cockle ''Cerastoderma edule'' L. \| Marine Biology]</ref> Door de opwarming neemt ook de zuurstof in het water af, waardoor planten en dieren dood kunnen gaan. Deze ecosystemen zijn kraamkamers, bieden bescherming en zijn belangrijke foerageergebieden voor trekvogels. Een verslechtering van de omstandigheden hier, heeft gevolgen hebben voor de rest van het mariene ecosysteem.<ref>[https://climatecosmos.com/nature-and-wildlife-conservation/the-shocking-impact-of-climate-change-on-ocean-life/ The Shocking Impact of Climate Change on Ocean Life \| Climate Cosmos]</ref>		Dichter bij huis zijn de gevolgen ook ernstig, vooral in de ondiepe zeeën en kustgebieden. Niet alleen verdrinken ecosystemen, denk aan de wadplaten in de Waddenzee of mangrove bossen, maar ook de temperatuur neemt in ondiep water sneller toe. Dit is nadelig voor bijvoorbeeld schelpdieren en heeft in de Nederlandse Zeeuwse kust en Waddenzee verschillende keren geleid tot massale sterfte van kokkels.<ref>[https://link.springer.com/article/10.1007/s00227-020-3659-1<nowiki/>Winters not too cold, summers not too warm: long-term effects of climate change on the dynamics of a dominant species in the Wadden Sea: the cockle ''Cerastoderma edule'' L. \| Marine Biology]</ref> Door de opwarming neemt ook de zuurstof in het water af, waardoor planten en dieren dood kunnen gaan. Deze ecosystemen zijn kraamkamers, bieden bescherming en zijn belangrijke foerageergebieden voor trekvogels. Een verslechtering van de omstandigheden hier, heeft gevolgen hebben voor de rest van het mariene ecosysteem.<ref>[https://climatecosmos.com/nature-and-wildlife-conservation/the-shocking-impact-of-climate-change-on-ocean-life/ The Shocking Impact of Climate Change on Ocean Life \| Climate Cosmos]</ref>

Dick: /* Zeeniveau */

2025-11-23T13:38:18Z

Zeeniveau

← Oudere versie		Versie van 23 nov 2025 15:38
Regel 82:		Regel 82:

	== Zeeniveau ==		== Zeeniveau ==
	'''Het wereldgemiddelde zeeniveau (GMSL) is sinds 1900 ongeveer 0,21 m gestegen, in een versnellend tempo. In 2023 bereikte GMSL zijn hoogste waarde tot dan toe. Voorspellingen van het GMSL zijn gedaan met computersimulaties waarin verschillende scenario’s gekozen zijn voor de uitstoot van broeikasgassen, [[Opwarmingsscenario’s van het IPCC#Wat zijn SSP’s?\|de SSP's van het IPCC~~]]. SSP betekent Shared Socioeconomic Pathway~~. De GMSL zal tegen 2100 waarschijnlijk 0,28-0,55 m gestegen zijn bij een scenario met zeer lage emissies (SSP1-1,9) en 0,63-1,02 m bij een scenario met zeer hoge emissies (SSP5-8,5) ten opzichte van het gemiddelde van 1995-2014. GMSL-simulaties die rekening houden met de mogelijkheid van een snelle desintegratie van de polaire ijskappen voorspellen een stijging tot 5 m in 2150'''.<ref name=":6">[https://www.eea.europa.eu/en/analysis/indicators/global-and-european-sea-level-rise Global and European sea level rise \| European Environment Agency (EEA)]</ref>		'''Het wereldgemiddelde zeeniveau (GMSL) is sinds 1900 ongeveer 0,21 m gestegen, in een versnellend tempo. In 2023 bereikte GMSL zijn hoogste waarde tot dan toe. Voorspellingen van het GMSL zijn gedaan met computersimulaties waarin verschillende scenario’s gekozen zijn voor de uitstoot van broeikasgassen, de [[Opwarmingsscenario’s van het IPCC#Wat zijn SSP’s?\|SSP's (Shared Socioeconomic Pathways)]] van het IPCC. De GMSL zal tegen 2100 waarschijnlijk 0,28-0,55 m gestegen zijn bij een scenario met zeer lage emissies (SSP1-1,9) en 0,63-1,02 m bij een scenario met zeer hoge emissies (SSP5-8,5) ten opzichte van het gemiddelde van 1995-2014. GMSL-simulaties die rekening houden met de mogelijkheid van een snelle desintegratie van de polaire ijskappen voorspellen een stijging tot 5 m in 2150'''.<ref name=":6">[https://www.eea.europa.eu/en/analysis/indicators/global-and-european-sea-level-rise Global and European sea level rise \| European Environment Agency (EEA)]</ref>
	[[Bestand:Projected GMSL.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Waargenomen stijging van het gemiddelde zeeniveau (GMSL) en projecties tot 2150 voor verschillende scenario’s van het IPCC. Bron: European Environment Agency.<ref name=":6" /> [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ Creative Commons License BY-SA 4.0].'']]		[[Bestand:Projected GMSL.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Waargenomen stijging van het gemiddelde zeeniveau (GMSL) en projecties tot 2150 voor verschillende scenario’s van het IPCC. Bron: European Environment Agency.<ref name=":6" /> [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ Creative Commons License BY-SA 4.0].'']]
	[[Bestand:Sea level changes.png\|miniatuur\|''Prognose van zeespiegelverandering door alle bronnen, inclusief verlies van ijskappen, verlies van berggletsjers en thermische expansie, onder het Representative Concentration Pathway (RCP) 8.5: het meest ernstige scenario met de hoogste uitstoot.<ref>[https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/2017ef000663 Evolving Understanding of Antarctic Ice-Sheet Physics and Ambiguity in Probabilistic Sea-Level Projections \| Earth's Future]</ref> Bron: Earth's Future, AGU. [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ Creative Commons License BY-SA 4.0].'']]		[[Bestand:Sea level changes.png\|miniatuur\|''Prognose van zeespiegelverandering door alle bronnen, inclusief verlies van ijskappen, verlies van berggletsjers en thermische expansie, onder het Representative Concentration Pathway (RCP) 8.5: het meest ernstige scenario met de hoogste uitstoot.<ref>[https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/2017ef000663 Evolving Understanding of Antarctic Ice-Sheet Physics and Ambiguity in Probabilistic Sea-Level Projections \| Earth's Future]</ref> Bron: Earth's Future, AGU. [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ Creative Commons License BY-SA 4.0].'']]

Dick: /* Zeeniveau */

2025-11-23T13:30:30Z

Zeeniveau

← Oudere versie		Versie van 23 nov 2025 15:30
Regel 82:		Regel 82:

	== Zeeniveau ==		== Zeeniveau ==
	'''Het wereldgemiddelde zeeniveau (GMSL) is sinds 1900 ongeveer 0,21 m gestegen, in een versnellend tempo. In 2023 bereikte GMSL zijn hoogste waarde tot dan toe. Voorspellingen van het GMSL zijn gedaan met computersimulaties waarin verschillende scenario’s gekozen zijn voor de uitstoot van broeikasgassen, de ~~zogenaamde~~ SSP's, SSP betekent Shared Socioeconomic Pathway. De GMSL zal tegen 2100 waarschijnlijk 0,28-0,55 m gestegen zijn bij een scenario met zeer lage emissies (SSP1-1,9) en 0,63-1,02 m bij een scenario met zeer hoge emissies (SSP5-8,5) ten opzichte van het gemiddelde van 1995-2014. GMSL-simulaties die rekening houden met de mogelijkheid van een snelle desintegratie van de polaire ijskappen voorspellen een stijging tot 5 m in 2150'''.<ref name=":6">[https://www.eea.europa.eu/en/analysis/indicators/global-and-european-sea-level-rise Global and European sea level rise \| European Environment Agency (EEA)]</ref>		'''Het wereldgemiddelde zeeniveau (GMSL) is sinds 1900 ongeveer 0,21 m gestegen, in een versnellend tempo. In 2023 bereikte GMSL zijn hoogste waarde tot dan toe. Voorspellingen van het GMSL zijn gedaan met computersimulaties waarin verschillende scenario’s gekozen zijn voor de uitstoot van broeikasgassen, [[Opwarmingsscenario’s van het IPCC#Wat zijn SSP’s?\|de SSP's van het IPCC]]. SSP betekent Shared Socioeconomic Pathway. De GMSL zal tegen 2100 waarschijnlijk 0,28-0,55 m gestegen zijn bij een scenario met zeer lage emissies (SSP1-1,9) en 0,63-1,02 m bij een scenario met zeer hoge emissies (SSP5-8,5) ten opzichte van het gemiddelde van 1995-2014. GMSL-simulaties die rekening houden met de mogelijkheid van een snelle desintegratie van de polaire ijskappen voorspellen een stijging tot 5 m in 2150'''.<ref name=":6">[https://www.eea.europa.eu/en/analysis/indicators/global-and-european-sea-level-rise Global and European sea level rise \| European Environment Agency (EEA)]</ref>
	[[Bestand:Projected GMSL.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Waargenomen stijging van het gemiddelde zeeniveau (GMSL) en projecties tot 2150 voor verschillende scenario’s van het IPCC. Bron: European Environment Agency.<ref name=":6" /> [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ Creative Commons License BY-SA 4.0].'']]		[[Bestand:Projected GMSL.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Waargenomen stijging van het gemiddelde zeeniveau (GMSL) en projecties tot 2150 voor verschillende scenario’s van het IPCC. Bron: European Environment Agency.<ref name=":6" /> [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ Creative Commons License BY-SA 4.0].'']]
	[[Bestand:Sea level changes.png\|miniatuur\|''Prognose van zeespiegelverandering door alle bronnen, inclusief verlies van ijskappen, verlies van berggletsjers en thermische expansie, onder het Representative Concentration Pathway (RCP) 8.5: het meest ernstige scenario met de hoogste uitstoot.<ref>[https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/2017ef000663 Evolving Understanding of Antarctic Ice-Sheet Physics and Ambiguity in Probabilistic Sea-Level Projections \| Earth's Future]</ref> Bron: Earth's Future, AGU. [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ Creative Commons License BY-SA 4.0].'']]		[[Bestand:Sea level changes.png\|miniatuur\|''Prognose van zeespiegelverandering door alle bronnen, inclusief verlies van ijskappen, verlies van berggletsjers en thermische expansie, onder het Representative Concentration Pathway (RCP) 8.5: het meest ernstige scenario met de hoogste uitstoot.<ref>[https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/2017ef000663 Evolving Understanding of Antarctic Ice-Sheet Physics and Ambiguity in Probabilistic Sea-Level Projections \| Earth's Future]</ref> Bron: Earth's Future, AGU. [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ Creative Commons License BY-SA 4.0].'']]

Marit op 16 aug 2025 om 10:28

2025-08-16T10:28:43Z

← Oudere versie		Versie van 16 aug 2025 12:28
Regel 22:		Regel 22:
	'''Oceanen produceren de helft van de zuurstof op aarde, reguleren gas- en vochthuishouding, zijn een voedselbron, en zijn essentieel voor onze economie.<ref>[https://marine.copernicus.eu/nl/explainers/why-ocean-important Waarom is de oceaan belangrijk? \| Copernicus Marine Services]</ref>''' '''De effecten van klimaatverandering op de oceanen hebben, door middel van positieve en negatieve terugkoppeling, gevolgen voor andere onderdelen van het klimaatsysteem.'''		'''Oceanen produceren de helft van de zuurstof op aarde, reguleren gas- en vochthuishouding, zijn een voedselbron, en zijn essentieel voor onze economie.<ref>[https://marine.copernicus.eu/nl/explainers/why-ocean-important Waarom is de oceaan belangrijk? \| Copernicus Marine Services]</ref>''' '''De effecten van klimaatverandering op de oceanen hebben, door middel van positieve en negatieve terugkoppeling, gevolgen voor andere onderdelen van het klimaatsysteem.'''

	~~'''~~De zeespiegel is de afgelopen 140 jaar met ongeveer 0,23 meter (m) gestegen.~~'''~~<ref>[https://weather.metoffice.gov.uk/climate-change/organisations-and-reports/past-and-future-sea-level-rise Past and future sea level rise \| Met Office]</ref> ~~'''~~Dit komt door de opwarming van de aarde, veroorzaakt door de aanwezigheid van door de mens geproduceerde broeikasgassen. De oceanen absorberen het grootste deel van de warmte.~~'''~~<ref>[https://marine.copernicus.eu/ocean-climate-portal/ocean-heat-content Ocean Heat Content \| Copernicus Marine Services]</ref> ~~'''~~Sinds 1955 hebben de oceanen ongeveer 372 zettajoule (372 x 10<sup>21</sup> Joule) aan warmte geabsorbeerd.~~'''~~<ref>[https://climate.nasa.gov/vital-signs/ocean-warming/?intent=121 Ocean Warming \| NASA]</ref> ~~'''~~Dit is een gigantische hoeveelheid energie: het jaarlijkse energieverbruik van de mensheid is ongeveer 0,5 ZJ; de energie om de temperatuur van de atmosfeer van de aarde met 1 °C te verhogen is ongeveer 2,2 ZJ.~~'''~~		De zeespiegel is de afgelopen 140 jaar met ongeveer 0,23 meter (m) gestegen.<ref>[https://weather.metoffice.gov.uk/climate-change/organisations-and-reports/past-and-future-sea-level-rise Past and future sea level rise \| Met Office]</ref> Dit komt door de opwarming van de aarde, veroorzaakt door de aanwezigheid van door de mens geproduceerde broeikasgassen. De oceanen absorberen het grootste deel van de warmte.<ref>[https://marine.copernicus.eu/ocean-climate-portal/ocean-heat-content Ocean Heat Content \| Copernicus Marine Services]</ref> Sinds 1955 hebben de oceanen ongeveer 372 zettajoule (372 x 10<sup>21</sup> Joule) aan warmte geabsorbeerd.<ref>[https://climate.nasa.gov/vital-signs/ocean-warming/?intent=121 Ocean Warming \| NASA]</ref> Dit is een gigantische hoeveelheid energie: het jaarlijkse energieverbruik van de mensheid is ongeveer 0,5 ZJ; de energie om de temperatuur van de atmosfeer van de aarde met 1 °C te verhogen is ongeveer 2,2 ZJ.



	Zie ook [[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: energiebalans\|Verdieping: Energiebalans]].<blockquote>'''Bronnen:'''		Zie ook [[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: energiebalans\|Verdieping: Energiebalans]].<blockquote>'''Bronnen:'''

Dick op 12 aug 2025 om 10:00

2025-08-12T10:00:14Z

← Oudere versie		Versie van 12 aug 2025 12:00
Regel 4:		Regel 4:
	padding:0.1em; font-weight:bolder; -moz-border-radius:8px; ">		padding:0.1em; font-weight:bolder; -moz-border-radius:8px; ">
	[[#top\| Top ^]]</span></div>		[[#top\| Top ^]]</span></div>

			= ''' In een zin ''' =
			{\| class="wikitable" <span style="font-size:18pt"; cellpadding="10">
			\| Klimaatverandering verstoort oceaanecosystemen en kustgemeenschappen, waarbij de opwarming van de aarde leidt tot hogere oceaantemperaturen, zeespiegelstijging door uitzetting en smeltende ijskappen, veranderingen in stromingen en weerpatronen, verzuring van de oceanen, en warmestress bij koralen. </span>
			\|}

	= <span style="color:#008000">'''Eenvoudig uitgelegd''' </span> =		= <span style="color:#008000">'''Eenvoudig uitgelegd''' </span> =

Dick op 21 jul 2025 om 07:51

2025-07-21T07:51:32Z

← Oudere versie		Versie van 21 jul 2025 09:51
Regel 1:		Regel 1:
	<div id="BackToTop" class="noprint" style="background-color:#DDEFDD; position:fixed;		<div id="BackToTop" class="noprint" style="background-color:#DDEFDD; position:fixed;
	bottom:32px; left:2%; z-index:9999; padding:0; margin:0;"><span style="color:blue;		bottom:32px; left:2%; z-index:9999; padding:0; margin:0;"><span style="color:blue;
	font-size:~~10pt~~; font-face:verdana,sans-serif; border:0.2em outset #ceebf7;		font-size:18pt; font-face:verdana,sans-serif; border:0.2em outset #ceebf7;
	padding:0.1em; font-weight:bolder; -moz-border-radius:8px; ">		padding:0.1em; font-weight:bolder; -moz-border-radius:8px; ">
	[[#top\| ~~Back to the~~ Top ^]]</span></div>		[[#top\| Top ^]]</span></div>

	= <span style="color:#008000">'''Eenvoudig uitgelegd''' </span> =		= <span style="color:#008000">'''Eenvoudig uitgelegd''' </span> =

Dick op 15 jul 2025 om 13:34

2025-07-15T13:34:44Z

← Oudere versie		Versie van 15 jul 2025 15:34
Regel 1:		Regel 1:
			<div id="BackToTop" class="noprint" style="background-color:#DDEFDD; position:fixed;
			bottom:32px; left:2%; z-index:9999; padding:0; margin:0;"><span style="color:blue;
			font-size:10pt; font-face:verdana,sans-serif; border:0.2em outset #ceebf7;
			padding:0.1em; font-weight:bolder; -moz-border-radius:8px; ">
			[[#top\| Back to the Top ^]]</span></div>

	= <span style="color:#008000">'''Eenvoudig uitgelegd''' </span> =		= <span style="color:#008000">'''Eenvoudig uitgelegd''' </span> =
	<div style="background:#F0FFF0">		<div style="background:#F0FFF0">

Dick: /* Nederland */

2025-06-25T07:34:01Z

Nederland

← Oudere versie		Versie van 25 jun 2025 09:34
Regel 111:		Regel 111:
	=== Nederland ===		=== Nederland ===
	'''Langs de Nederlandse kust begon zo’n 60 jaar geleden een versnelling van de zeespiegelstijging. Die versnelling hangt samen met een krachtiger windeffect als gevolg van het naar het noorden verschuiven en sterker worden van de straalstroom (jet streams).'''<ref name=":3">[https://os.copernicus.org/articles/19/991/2023/ The acceleration of sea-level rise along the coast of the Netherlands started in the 1960s \| Ocean Science]</ref>		'''Langs de Nederlandse kust begon zo’n 60 jaar geleden een versnelling van de zeespiegelstijging. Die versnelling hangt samen met een krachtiger windeffect als gevolg van het naar het noorden verschuiven en sterker worden van de straalstroom (jet streams).'''<ref name=":3">[https://os.copernicus.org/articles/19/991/2023/ The acceleration of sea-level rise along the coast of the Netherlands started in the 1960s \| Ocean Science]</ref>
	[[Bestand:Zeespiegeltrends.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De stand van de zeespiegel langs de Nederlandse kust sinds 1890. De waarde voor elk jaar is gebaseerd op ca. 262.000 metingen. De groene lijn laat de best passende trend zien. Bron: Deltares.''<ref>[https://www.deltares.nl/expertise/onze-expertises/zeespiegelstijging/zeespiegelmonitor~~<nowiki>~~ Nauwkeurig monitoren van de zeespiegel \| Deltares]~~</nowiki>~~</ref>]]		[[Bestand:Zeespiegeltrends.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De stand van de zeespiegel langs de Nederlandse kust sinds 1890. De waarde voor elk jaar is gebaseerd op ca. 262.000 metingen. De groene lijn laat de best passende trend zien. Bron: Deltares.''<ref>[https://www.deltares.nl/expertise/onze-expertises/zeespiegelstijging/zeespiegelmonitor Nauwkeurig monitoren van de zeespiegel \| Deltares]</ref>]]
	Nederland heeft sinds de Watersnoodramp van 1953 de Deltawerken aangelegd en talloze dijken versterkt. Bij verdere stijging van de zeespiegel kan die infrastructuur onvoldoende blijken om het westen van Nederland te beschermen. Meteorologen van de Universiteit Utrecht en het KNMI wijzen erop dat een langdurige, gecontroleerde evacuatie overwogen moet worden.<ref name=":3" /> De stijgende zeespiegel vormt een aanzienlijk risico voor het gebied en de bevolking, wat onvoorstelbare investeringen en werkzaamheden vereist om hen te beschermen.		Nederland heeft sinds de Watersnoodramp van 1953 de Deltawerken aangelegd en talloze dijken versterkt. Bij verdere stijging van de zeespiegel kan die infrastructuur onvoldoende blijken om het westen van Nederland te beschermen. Meteorologen van de Universiteit Utrecht en het KNMI wijzen erop dat een langdurige, gecontroleerde evacuatie overwogen moet worden.<ref name=":3" /> De stijgende zeespiegel vormt een aanzienlijk risico voor het gebied en de bevolking, wat onvoorstelbare investeringen en werkzaamheden vereist om hen te beschermen.

Dick: /* Nederland */

2025-06-25T07:32:19Z

Nederland

← Oudere versie		Versie van 25 jun 2025 09:32
Regel 111:		Regel 111:
	=== Nederland ===		=== Nederland ===
	'''Langs de Nederlandse kust begon zo’n 60 jaar geleden een versnelling van de zeespiegelstijging. Die versnelling hangt samen met een krachtiger windeffect als gevolg van het naar het noorden verschuiven en sterker worden van de straalstroom (jet streams).'''<ref name=":3">[https://os.copernicus.org/articles/19/991/2023/ The acceleration of sea-level rise along the coast of the Netherlands started in the 1960s \| Ocean Science]</ref>		'''Langs de Nederlandse kust begon zo’n 60 jaar geleden een versnelling van de zeespiegelstijging. Die versnelling hangt samen met een krachtiger windeffect als gevolg van het naar het noorden verschuiven en sterker worden van de straalstroom (jet streams).'''<ref name=":3">[https://os.copernicus.org/articles/19/991/2023/ The acceleration of sea-level rise along the coast of the Netherlands started in the 1960s \| Ocean Science]</ref>
	[[Bestand:Zeespiegeltrends.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De stand van de zeespiegel langs de Nederlandse kust sinds 1890. De waarde voor elk jaar is gebaseerd op ca. 262.000 metingen. De groene lijn laat de best passende trend zien. Bron: Deltares.''<ref>[https://www.deltares.nl/expertise/onze-expertises/zeespiegelstijging/zeespiegelmonitor ~~Zeespiegelmonitor~~ \| Deltares]</ref>]]		[[Bestand:Zeespiegeltrends.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De stand van de zeespiegel langs de Nederlandse kust sinds 1890. De waarde voor elk jaar is gebaseerd op ca. 262.000 metingen. De groene lijn laat de best passende trend zien. Bron: Deltares.''<ref>[https://www.deltares.nl/expertise/onze-expertises/zeespiegelstijging/zeespiegelmonitor<nowiki> Nauwkeurig monitoren van de zeespiegel \| Deltares]</nowiki></ref>]]
	Nederland heeft sinds de Watersnoodramp van 1953 de Deltawerken aangelegd en talloze dijken versterkt. Bij verdere stijging van de zeespiegel kan die infrastructuur onvoldoende blijken om het westen van Nederland te beschermen. Meteorologen van de Universiteit Utrecht en het KNMI wijzen erop dat een langdurige, gecontroleerde evacuatie overwogen moet worden.<ref name=":3" /> De stijgende zeespiegel vormt een aanzienlijk risico voor het gebied en de bevolking, wat onvoorstelbare investeringen en werkzaamheden vereist om hen te beschermen.		Nederland heeft sinds de Watersnoodramp van 1953 de Deltawerken aangelegd en talloze dijken versterkt. Bij verdere stijging van de zeespiegel kan die infrastructuur onvoldoende blijken om het westen van Nederland te beschermen. Meteorologen van de Universiteit Utrecht en het KNMI wijzen erop dat een langdurige, gecontroleerde evacuatie overwogen moet worden.<ref name=":3" /> De stijgende zeespiegel vormt een aanzienlijk risico voor het gebied en de bevolking, wat onvoorstelbare investeringen en werkzaamheden vereist om hen te beschermen.

Dick: /* Nederland */

2025-05-31T10:12:14Z

Nederland

← Oudere versie		Versie van 31 mei 2025 12:12
Regel 111:		Regel 111:
	=== Nederland ===		=== Nederland ===
	'''Langs de Nederlandse kust begon zo’n 60 jaar geleden een versnelling van de zeespiegelstijging. Die versnelling hangt samen met een krachtiger windeffect als gevolg van het naar het noorden verschuiven en sterker worden van de straalstroom (jet streams).'''<ref name=":3">[https://os.copernicus.org/articles/19/991/2023/ The acceleration of sea-level rise along the coast of the Netherlands started in the 1960s \| Ocean Science]</ref>		'''Langs de Nederlandse kust begon zo’n 60 jaar geleden een versnelling van de zeespiegelstijging. Die versnelling hangt samen met een krachtiger windeffect als gevolg van het naar het noorden verschuiven en sterker worden van de straalstroom (jet streams).'''<ref name=":3">[https://os.copernicus.org/articles/19/991/2023/ The acceleration of sea-level rise along the coast of the Netherlands started in the 1960s \| Ocean Science]</ref>
	[[Bestand:Zeespiegeltrends.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De stand van de zeespiegel langs de Nederlandse kust sinds 1890. De waarde voor elk jaar is gebaseerd op ca. 262.000 metingen. De groene lijn laat de best passende trend zien.''<ref>[https://www.deltares.nl/expertise/onze-expertises/zeespiegelstijging/zeespiegelmonitor Zeespiegelmonitor \| Deltares]</ref>]]		[[Bestand:Zeespiegeltrends.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De stand van de zeespiegel langs de Nederlandse kust sinds 1890. De waarde voor elk jaar is gebaseerd op ca. 262.000 metingen. De groene lijn laat de best passende trend zien. Bron: Deltares.''<ref>[https://www.deltares.nl/expertise/onze-expertises/zeespiegelstijging/zeespiegelmonitor Zeespiegelmonitor \| Deltares]</ref>]]
	Nederland heeft sinds de Watersnoodramp van 1953 de Deltawerken aangelegd en talloze dijken versterkt. Bij verdere stijging van de zeespiegel kan die infrastructuur onvoldoende blijken om het westen van Nederland te beschermen. Meteorologen van de Universiteit Utrecht en het KNMI wijzen erop dat een langdurige, gecontroleerde evacuatie overwogen moet worden.<ref name=":3" /> De stijgende zeespiegel vormt een aanzienlijk risico voor het gebied en de bevolking, wat onvoorstelbare investeringen en werkzaamheden vereist om hen te beschermen.		Nederland heeft sinds de Watersnoodramp van 1953 de Deltawerken aangelegd en talloze dijken versterkt. Bij verdere stijging van de zeespiegel kan die infrastructuur onvoldoende blijken om het westen van Nederland te beschermen. Meteorologen van de Universiteit Utrecht en het KNMI wijzen erop dat een langdurige, gecontroleerde evacuatie overwogen moet worden.<ref name=":3" /> De stijgende zeespiegel vormt een aanzienlijk risico voor het gebied en de bevolking, wat onvoorstelbare investeringen en werkzaamheden vereist om hen te beschermen.

← Oudere versie		Versie van 16 aug 2025 12:28
Regel 22:		Regel 22:
	'''Oceanen produceren de helft van de zuurstof op aarde, reguleren gas- en vochthuishouding, zijn een voedselbron, en zijn essentieel voor onze economie.<ref>[https://marine.copernicus.eu/nl/explainers/why-ocean-important Waarom is de oceaan belangrijk? \| Copernicus Marine Services]</ref>''' '''De effecten van klimaatverandering op de oceanen hebben, door middel van positieve en negatieve terugkoppeling, gevolgen voor andere onderdelen van het klimaatsysteem.'''		'''Oceanen produceren de helft van de zuurstof op aarde, reguleren gas- en vochthuishouding, zijn een voedselbron, en zijn essentieel voor onze economie.<ref>[https://marine.copernicus.eu/nl/explainers/why-ocean-important Waarom is de oceaan belangrijk? \| Copernicus Marine Services]</ref>''' '''De effecten van klimaatverandering op de oceanen hebben, door middel van positieve en negatieve terugkoppeling, gevolgen voor andere onderdelen van het klimaatsysteem.'''

	~~'''~~De zeespiegel is de afgelopen 140 jaar met ongeveer 0,23 meter (m) gestegen.~~'''~~<ref>[https://weather.metoffice.gov.uk/climate-change/organisations-and-reports/past-and-future-sea-level-rise Past and future sea level rise \| Met Office]</ref> ~~'''~~Dit komt door de opwarming van de aarde, veroorzaakt door de aanwezigheid van door de mens geproduceerde broeikasgassen. De oceanen absorberen het grootste deel van de warmte.~~'''~~<ref>[https://marine.copernicus.eu/ocean-climate-portal/ocean-heat-content Ocean Heat Content \| Copernicus Marine Services]</ref> ~~'''~~Sinds 1955 hebben de oceanen ongeveer 372 zettajoule (372 x 10<sup>21</sup> Joule) aan warmte geabsorbeerd.~~'''~~<ref>[https://climate.nasa.gov/vital-signs/ocean-warming/?intent=121 Ocean Warming \| NASA]</ref> ~~'''~~Dit is een gigantische hoeveelheid energie: het jaarlijkse energieverbruik van de mensheid is ongeveer 0,5 ZJ; de energie om de temperatuur van de atmosfeer van de aarde met 1 °C te verhogen is ongeveer 2,2 ZJ.~~'''~~		De zeespiegel is de afgelopen 140 jaar met ongeveer 0,23 meter (m) gestegen.<ref>[https://weather.metoffice.gov.uk/climate-change/organisations-and-reports/past-and-future-sea-level-rise Past and future sea level rise \| Met Office]</ref> Dit komt door de opwarming van de aarde, veroorzaakt door de aanwezigheid van door de mens geproduceerde broeikasgassen. De oceanen absorberen het grootste deel van de warmte.<ref>[https://marine.copernicus.eu/ocean-climate-portal/ocean-heat-content Ocean Heat Content \| Copernicus Marine Services]</ref> Sinds 1955 hebben de oceanen ongeveer 372 zettajoule (372 x 10<sup>21</sup> Joule) aan warmte geabsorbeerd.<ref>[https://climate.nasa.gov/vital-signs/ocean-warming/?intent=121 Ocean Warming \| NASA]</ref> Dit is een gigantische hoeveelheid energie: het jaarlijkse energieverbruik van de mensheid is ongeveer 0,5 ZJ; de energie om de temperatuur van de atmosfeer van de aarde met 1 °C te verhogen is ongeveer 2,2 ZJ.



	Zie ook [[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: energiebalans\|Verdieping: Energiebalans]].<blockquote>'''Bronnen:'''		Zie ook [[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: energiebalans\|Verdieping: Energiebalans]].<blockquote>'''Bronnen:'''