Gevolgen voor de biosfeer - Bewerkingsoverzicht

Dick: /* Biodiversiteit */

2026-03-01T14:36:47Z

Biodiversiteit

← Oudere versie		Versie van 1 mrt 2026 15:36
Regel 165:		Regel 165:
	In oceanen staan door de temperatuursverhoging, [[Feedbacks en tipping points#Oceaanverzuring\|verzuring]] (als gevolg van klimaatverandering), vervuiling, destructieve visserij (dynamiet) en toerisme de koraalriffen zwaar onder druk.		In oceanen staan door de temperatuursverhoging, [[Feedbacks en tipping points#Oceaanverzuring\|verzuring]] (als gevolg van klimaatverandering), vervuiling, destructieve visserij (dynamiet) en toerisme de koraalriffen zwaar onder druk.

	Opwarming heeft grote gevolgen voor de visserij. Een publicatie in Nature Ecology & Evolution<ref>[https://www.nature.com/articles/s41559-026-03013-5 Long-term warming reduces fish biomass, but heatwaves shift it \| Nature Ecology & Evolution]</ref> stelt dat een stijging van slechts 0,1 °C per decennium correleert met een afname van 7,2 % in de visstand, en dat dit verlies zich in de loop van de tijd over hele oceaanbekkens uitbreidt, wat leidt tot een schokkende afname van de totale mariene biodiversiteit. De bevindingen, die zijn gebaseerd op gegevens uit het noordelijk halfrond, laten zien hoe zelfs een bescheiden temperatuurstijging grote, cumulatieve gevolgen kan hebben voor de ecosystemen in de oceanen.		Opwarming heeft grote gevolgen voor de visserij. Een publicatie in februari 2026 in Nature Ecology & Evolution<ref>[https://www.nature.com/articles/s41559-026-03013-5 Long-term warming reduces fish biomass, but heatwaves shift it \| Nature Ecology & Evolution]</ref> stelt dat een stijging van slechts 0,1 °C per decennium correleert met een afname van 7,2 % in de visstand, en dat dit verlies zich in de loop van de tijd over hele oceaanbekkens uitbreidt, wat leidt tot een schokkende afname van de totale mariene biodiversiteit. De bevindingen, die zijn gebaseerd op gegevens uit het noordelijk halfrond, laten zien hoe zelfs een bescheiden temperatuurstijging grote, cumulatieve gevolgen kan hebben voor de ecosystemen in de oceanen.

	Geschat wordt dat in de loop van deze eeuw 70 tot 90 procent van alle koraalriffen zullen verdwijnen of in ernstig gevaar zullen verkeren. Koraalriffen zijn zeer rijk aan biodiversiteit, die daardoor sterk zal afnemen.<ref>[https://www.carbonbrief.org/explainer-nine-tipping-points-that-could-be-triggered-by-climate-change/ Explainer: Nine ‘tipping points’ that could be triggered by climate change \| Carbon Brief] </ref>		Geschat wordt dat in de loop van deze eeuw 70 tot 90 procent van alle koraalriffen zullen verdwijnen of in ernstig gevaar zullen verkeren. Koraalriffen zijn zeer rijk aan biodiversiteit, die daardoor sterk zal afnemen.<ref>[https://www.carbonbrief.org/explainer-nine-tipping-points-that-could-be-triggered-by-climate-change/ Explainer: Nine ‘tipping points’ that could be triggered by climate change \| Carbon Brief] </ref>

Dick: /* Biodiversiteit */

2026-03-01T14:35:26Z

Biodiversiteit

← Oudere versie		Versie van 1 mrt 2026 15:35
Regel 163:		Regel 163:
	Daarnaast is de afname van het regenwoud zelf een bedreiging voor het regenwoud. De neerslag en warmte zorgt, dankzij de grote hoeveelheid bladeren, voor een lokale hydrologishce cyclus: er verdampt veel water dat recht omhoog opstijgt en in de hogere luchtlagen tot wolkvorming en regen leidt. Door de overmatige kap verdwijnt het waterverdampende bladerdak, waardoor er minder wolken en regen ontstaan, waardoor de nog resterende vegetatie verdroogt, etc.: een vicueuze cirkel die een van de grote klimatologische [[Feedbacks en tipping points#Regenwouden\|omslagpunten]] is waar ecologen en klimaatwetenschappers voor vrezen.		Daarnaast is de afname van het regenwoud zelf een bedreiging voor het regenwoud. De neerslag en warmte zorgt, dankzij de grote hoeveelheid bladeren, voor een lokale hydrologishce cyclus: er verdampt veel water dat recht omhoog opstijgt en in de hogere luchtlagen tot wolkvorming en regen leidt. Door de overmatige kap verdwijnt het waterverdampende bladerdak, waardoor er minder wolken en regen ontstaan, waardoor de nog resterende vegetatie verdroogt, etc.: een vicueuze cirkel die een van de grote klimatologische [[Feedbacks en tipping points#Regenwouden\|omslagpunten]] is waar ecologen en klimaatwetenschappers voor vrezen.

	In oceanen staan door de temperatuursverhoging, [[Feedbacks en tipping points#Oceaanverzuring\|verzuring]] (als gevolg van klimaatverandering), vervuiling, destructieve visserij (dynamiet) en toerisme de koraalriffen zwaar onder druk. Geschat wordt dat in de loop van deze eeuw 70 tot 90 procent van alle koraalriffen zullen verdwijnen of in ernstig gevaar zullen verkeren. Koraalriffen zijn zeer rijk aan biodiversiteit, die daardoor sterk zal afnemen.<ref>[https://www.carbonbrief.org/explainer-nine-tipping-points-that-could-be-triggered-by-climate-change/ Explainer: Nine ‘tipping points’ that could be triggered by climate change \| Carbon Brief] </ref>		In oceanen staan door de temperatuursverhoging, [[Feedbacks en tipping points#Oceaanverzuring\|verzuring]] (als gevolg van klimaatverandering), vervuiling, destructieve visserij (dynamiet) en toerisme de koraalriffen zwaar onder druk.

			Opwarming heeft grote gevolgen voor de visserij. Een publicatie in Nature Ecology & Evolution<ref>[https://www.nature.com/articles/s41559-026-03013-5 Long-term warming reduces fish biomass, but heatwaves shift it \| Nature Ecology & Evolution]</ref> stelt dat een stijging van slechts 0,1 °C per decennium correleert met een afname van 7,2 % in de visstand, en dat dit verlies zich in de loop van de tijd over hele oceaanbekkens uitbreidt, wat leidt tot een schokkende afname van de totale mariene biodiversiteit. De bevindingen, die zijn gebaseerd op gegevens uit het noordelijk halfrond, laten zien hoe zelfs een bescheiden temperatuurstijging grote, cumulatieve gevolgen kan hebben voor de ecosystemen in de oceanen.

			Geschat wordt dat in de loop van deze eeuw 70 tot 90 procent van alle koraalriffen zullen verdwijnen of in ernstig gevaar zullen verkeren. Koraalriffen zijn zeer rijk aan biodiversiteit, die daardoor sterk zal afnemen.<ref>[https://www.carbonbrief.org/explainer-nine-tipping-points-that-could-be-triggered-by-climate-change/ Explainer: Nine ‘tipping points’ that could be triggered by climate change \| Carbon Brief] </ref>

	Tot slot de polen en hooggebergten. Met name die laatste zijn klimatologische eilanden waar de flora en fauna, geïsoleerd van andere hooggebergtes, geëvolueerd zijn tot nieuwe soorten, die vaak maar een klein verspreidingsgebied hebben (de zogenaamde ‘endemische soorten’). Juist die soorten dreigen door klimaatverandering te verdwijnen, wat een grote klap is voor de mondiale biodiversiteit.		Tot slot de polen en hooggebergten. Met name die laatste zijn klimatologische eilanden waar de flora en fauna, geïsoleerd van andere hooggebergtes, geëvolueerd zijn tot nieuwe soorten, die vaak maar een klein verspreidingsgebied hebben (de zogenaamde ‘endemische soorten’). Juist die soorten dreigen door klimaatverandering te verdwijnen, wat een grote klap is voor de mondiale biodiversiteit.

Dick: /* Gevolgen voor de biosfeer */

2025-12-07T13:49:25Z

Gevolgen voor de biosfeer

← Oudere versie		Versie van 7 dec 2025 14:49
Regel 29:		Regel 29:
	Deze extinctiegolf is niet alleen het gevolg van klimaatverandering. Andere antropogene invloeden als vervuiling van water en bodem, jacht, habitatvernietiging spelen zeker zo’n belangrijke rol. Deze hebben vaak indirect een link met klimaatverandering		Deze extinctiegolf is niet alleen het gevolg van klimaatverandering. Andere antropogene invloeden als vervuiling van water en bodem, jacht, habitatvernietiging spelen zeker zo’n belangrijke rol. Deze hebben vaak indirect een link met klimaatverandering

	Uit een onderzoek in Science blijkt dat we met grotere zekerheid kunnen verwachten dat stijgende temperaturen zullen leiden tot een toenemend aantal gevallen van uitsterven. Bij het hoogste emissiescenario zal zelfs bijna een derde van de soorten op aarde uitsterven, met name soorten uit bijzonder kwetsbare taxa of regio's.~~<ref>[https://www.science.org/doi/10.1126/science.adp4461 Climate change extinctions \| Science] </ref>~~		Uit een onderzoek in Science<ref>[https://www.science.org/doi/10.1126/science.adp4461 Climate change extinctions \| Science] </ref> blijkt dat we met grotere zekerheid kunnen verwachten dat stijgende temperaturen zullen leiden tot een toenemend aantal gevallen van uitsterven. Bij het hoogste emissiescenario zal zelfs bijna een derde van de soorten op aarde uitsterven, met name soorten uit bijzonder kwetsbare taxa of regio's.

	Klimaatsverandering leidt ook tot het verschuiven van leefgebieden. Soorten verdwijnen uit gebieden die voor hen onleefbaar worden en vestigen zich in nieuwe gebieden. Slechts een klein deel van de soorten is in staat zo snel te reageren en hun leefgebied te verplaatsen. De meeste zijn niet mobiel genoeg en dreigen te verdwijnen.		Klimaatsverandering leidt ook tot het verschuiven van leefgebieden. Soorten verdwijnen uit gebieden die voor hen onleefbaar worden en vestigen zich in nieuwe gebieden. Slechts een klein deel van de soorten is in staat zo snel te reageren en hun leefgebied te verplaatsen. De meeste zijn niet mobiel genoeg en dreigen te verdwijnen.

Dick: /* Gevolgen voor de biosfeer */

2025-12-07T13:47:13Z

Gevolgen voor de biosfeer

← Oudere versie		Versie van 7 dec 2025 14:47
Regel 25:		Regel 25:

	= Gevolgen voor de biosfeer =		= Gevolgen voor de biosfeer =
	De biosfeer is de zone van het leven op aarde. Het is het wereldwijde ecologische systeem dat alle levende wezens en hun onderlinge relaties omvat, inclusief hun interacties met onderdelen van de lithosfeer, cryosfeer, hydrosfeer en atmosfeer. De toename van CO<sub>2</sub> in de atmosfeer en oceanen (zie [[Gevolgen voor de oceanen]]) en de stijging van de temperatuur heeft grote gevolgen voor de biosfeer. Samen met toenemende droogte of neerslag leidt dit tot een massa-extinctiegolf. Soorten sterven in een steeds sneller tempo uit.<ref>[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/brv.12974 More losers than winners: investigating Anthropocene defaunation through the diversity of population trends \| Biological Reviews] </ref>		De biosfeer is de zone van het leven op aarde. Het is het wereldwijde ecologische systeem dat alle levende wezens en hun onderlinge relaties omvat, inclusief hun interacties met onderdelen van de lithosfeer, cryosfeer, hydrosfeer en atmosfeer. De toename van CO<sub>2</sub> in de atmosfeer en oceanen (zie [[Gevolgen voor de oceanen]]) en de stijging van de temperatuur heeft grote gevolgen voor de biosfeer. Samen met toenemende droogte of neerslag leidt dit tot een massa-extinctiegolf. Soorten sterven in een steeds sneller tempo uit.<ref>[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/brv.12974 More losers than winners: investigating Anthropocene defaunation through the diversity of population trends \| Biological Reviews] </ref> Een inventarisatie in 2014<ref>[https://www.science.org/doi/10.1126/science.1246752 The biodiversity of species and their rates of extinction, distribution, and protection \| Science]</ref> concludeerde dat de snelheid van uitsterven 1000 keer zo hoog is als het natuurlijke niveau.

	Deze extinctiegolf is niet alleen het gevolg van klimaatverandering. Andere antropogene invloeden als vervuiling van water en bodem, jacht, habitatvernietiging spelen zeker zo’n belangrijke rol. Deze hebben vaak indirect een link met klimaatverandering		Deze extinctiegolf is niet alleen het gevolg van klimaatverandering. Andere antropogene invloeden als vervuiling van water en bodem, jacht, habitatvernietiging spelen zeker zo’n belangrijke rol. Deze hebben vaak indirect een link met klimaatverandering

Dick: /* Afname biodiversiteit en uitsterven */

2025-10-14T09:19:47Z

Afname biodiversiteit en uitsterven

← Oudere versie		Versie van 14 okt 2025 10:19
Regel 72:		Regel 72:
	== Afname biodiversiteit en uitsterven ==		== Afname biodiversiteit en uitsterven ==
	Uit nieuw wereldwijd onderzoek is gebleken dat bijna een kwart van de zoetwaterdieren, waaronder vissen, libelles, kikkers, garnalen en krabben, met uitsterven wordt bedreigd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41586-024-08375-z One-quarter of freshwater fauna threatened with extinction \| Nature] </ref> Deze organismen hebben te lijden onder menselijke activiteiten zoals vervuiling, dammen en verschuivingen in het gebruik van landbouwgrond. Onderzoekers bekeken 23.496 soorten zoetwaterdieren en ontdekten dat 24% met uitsterven wordt bedreigd. Zoet water beslaat slechts 1% van de planeet, maar is goed voor 10% van de bekende soorten.		Uit nieuw wereldwijd onderzoek is gebleken dat bijna een kwart van de zoetwaterdieren, waaronder vissen, libelles, kikkers, garnalen en krabben, met uitsterven wordt bedreigd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41586-024-08375-z One-quarter of freshwater fauna threatened with extinction \| Nature] </ref> Deze organismen hebben te lijden onder menselijke activiteiten zoals vervuiling, dammen en verschuivingen in het gebruik van landbouwgrond. Onderzoekers bekeken 23.496 soorten zoetwaterdieren en ontdekten dat 24% met uitsterven wordt bedreigd. Zoet water beslaat slechts 1% van de planeet, maar is goed voor 10% van de bekende soorten.

			De nieuwste 'rode lijst' van de Internationale Unie voor het behoud van de natuur (IUCN)<ref>[https://www.iucnredlist.org/ The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2025-2 \| IUCN]</ref> wijst op drie soorten Noordpoolzeehonden die door de opwarming van de aarde met uitsterven worden bedreigd, terwijl meer dan de helft van de vogelsoorten wereldwijd in aantal achteruitgaat. Zes soorten worden als uitgestorven beschouwd, waaronder twee Australische bandicoots (grotendeels nachtactieve omnivore buideldieren). Er zijn enkele successen op het gebied van natuurbehoud – groene zeeschildpadden (''Chelonia mydas'') zijn van 'bedreigd' naar 'minst bedreigd' gegaan – maar over het algemeen geeft de rode lijst aan dat er iets ernstig mis is.

	Klimaatverandering heeft een groot effect op de mondiale biodiversiteit. Door veranderende vegetatiepatronen migreren zuidelijke soorten naar het noorden (en omgekeerd op het Zuidelijk Halfrond) – zie [[Gevolgen voor de biosfeer#Relatie met de opwarming\|Relatie met de opwarming]]. Sommige ecosystemen dreigen zelfs helemaal te verdwijnen, zoals koraalriffen en het tropisch regenwoud in de Amazone (twee van de klimaat [[Feedbacks en tipping points#Tipping points (omslagpunten)\|omslagpunten]]: Biodiversiteit en Regenwouden).		Klimaatverandering heeft een groot effect op de mondiale biodiversiteit. Door veranderende vegetatiepatronen migreren zuidelijke soorten naar het noorden (en omgekeerd op het Zuidelijk Halfrond) – zie [[Gevolgen voor de biosfeer#Relatie met de opwarming\|Relatie met de opwarming]]. Sommige ecosystemen dreigen zelfs helemaal te verdwijnen, zoals koraalriffen en het tropisch regenwoud in de Amazone (twee van de klimaat [[Feedbacks en tipping points#Tipping points (omslagpunten)\|omslagpunten]]: Biodiversiteit en Regenwouden).

Dick: /* Eenvoudig uitgelegd */

2025-09-29T09:12:26Z

Eenvoudig uitgelegd

← Oudere versie		Versie van 29 sep 2025 10:12
Regel 20:		Regel 20:

	* Kettingreacties treden op, die het voedselweb ontregelen. Voorbeelden zijn het verdwijnen van rendiermossen op de toendra; koolmezen missen de rupsenpiek; kraamkamers in de oceanen (zie [[Gevolgen voor de oceanen]]) sterven af, zoals koraalriffen en mangrovebossen.		* Kettingreacties treden op, die het voedselweb ontregelen. Voorbeelden zijn het verdwijnen van rendiermossen op de toendra; koolmezen missen de rupsenpiek; kraamkamers in de oceanen (zie [[Gevolgen voor de oceanen]]) sterven af, zoals koraalriffen en mangrovebossen.
	* Onvoorspelbare omslagpunten, zoals savannevorming in het Amazonegebied, brengen het risico mee van massale CO<sub>2</sub>-uitstoot en biodiversiteitsverlies.		* Onvoorspelbare [[Feedbacks en tipping points\|omslagpunten]], zoals savannevorming in het Amazonegebied, brengen het risico mee van massale CO<sub>2</sub>-uitstoot en biodiversiteitsverlies.
	* Dwang tot migratie van soorten, zoals vissen en plankton die naar koelere wateren migreren. Sommige habitats laten geen migratie toe zoals in gebergten en op de Noord- en Zuidpool.</div>		* Dwang tot migratie van soorten, zoals vissen en plankton die naar koelere wateren migreren. Sommige habitats laten geen migratie toe zoals in gebergten en op de Noord- en Zuidpool.</div>
	[[Bestand:Biosphere.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''De biosfeer in 2008. Kleuren geven de chlorophyl concentratie in de oceanen en de vegetatie-index op land aan. Bron: NASA.''<ref name=":2">[https://earthobservatory.nasa.gov/world-of-change/Biosphere World of Change: Global Biosphere \| NASA] </ref>]]		[[Bestand:Biosphere.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''De biosfeer in 2008. Kleuren geven de chlorophyl concentratie in de oceanen en de vegetatie-index op land aan. Bron: NASA.''<ref name=":2">[https://earthobservatory.nasa.gov/world-of-change/Biosphere World of Change: Global Biosphere \| NASA] </ref>]]

Dick: /* Eenvoudig uitgelegd */

2025-09-29T09:10:47Z

Eenvoudig uitgelegd

← Oudere versie		Versie van 29 sep 2025 10:10
Regel 14:		Regel 14:
	Klimaatverandering verstoort de biosfeer door temperatuurstijging en extreem weer wat snelle veranderingen in leefgebieden veroorzaakt. Hogere temperaturen en weersveranderingen leiden tot (o.a.):		Klimaatverandering verstoort de biosfeer door temperatuurstijging en extreem weer wat snelle veranderingen in leefgebieden veroorzaakt. Hogere temperaturen en weersveranderingen leiden tot (o.a.):

	* Vervroegen seizoensgebonden processen, zoals bloei van planten en activiteit van insecten, waardoor cruciale interacties (bv. bestuiving) mislopen.		* Vervroegen van seizoensgebonden processen, zoals bloei van planten en activiteit van insecten, waardoor cruciale interacties (bv. bestuiving) mislopen.
	* Extreme droogtes, overstromingen en bosbranden vernietigen habitats, zoals moerassen en bossen, waardoor soorten gedwongen worden te migreren.		* Extreme droogtes, overstromingen en bosbranden vernietigen habitats, zoals moerassen en bossen, waardoor soorten gedwongen worden te migreren.

Dick: /* Gevolgen voor de biosfeer */

2025-09-29T09:07:20Z

Gevolgen voor de biosfeer

← Oudere versie		Versie van 29 sep 2025 10:07
Regel 39:		Regel 39:
	De zevende editie van het rapport, dat sinds 1995 om de vijf jaar wordt gepubliceerd, concludeert het volgende:		De zevende editie van het rapport, dat sinds 1995 om de vijf jaar wordt gepubliceerd, concludeert het volgende:

	*Een aanzienlijk deel van de beschermde habitats verkeert in slechte of zeer slechte staat, waarbij "niet-duurzame" consumptie- en productiepatronen leiden tot het verlies van ~~wilde dieren~~.		*Een aanzienlijk deel van de beschermde habitats verkeert in slechte of zeer slechte staat, waarbij "niet-duurzame" consumptie- en productiepatronen leiden tot het verlies van vrije natuur.
	*De "[[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: Koolstofputten (‘carbon sinks’)\|koolstofput]]" van de EU is de afgelopen tien jaar met ongeveer 30% afgenomen, voornamelijk als gevolg van de impact van houtkap, bosbranden en insectenplagen op de bosbouw.		*De "[[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: Koolstofputten (‘carbon sinks’)\|koolstofput]]" van de EU is de afgelopen tien jaar met ongeveer 30% afgenomen, voornamelijk als gevolg van de impact van houtkap, bosbranden en insectenplagen op de bosbouw.
	*Ondanks vooruitgang in andere sectoren is er sinds 2005 nauwelijks verandering opgetreden in de uitstoot door vervoer en voedselproductie.		*Ondanks vooruitgang in andere sectoren is er sinds 2005 nauwelijks verandering opgetreden in de uitstoot door vervoer en voedselproductie.

Dick: /* Gevolgen voor de biosfeer */

2025-09-29T09:05:22Z

Gevolgen voor de biosfeer

← Oudere versie		Versie van 29 sep 2025 10:05
Regel 33:		Regel 33:
	Klimaatsverandering leidt ook tot het verschuiven van leefgebieden. Soorten verdwijnen uit gebieden die voor hen onleefbaar worden en vestigen zich in nieuwe gebieden. Slechts een klein deel van de soorten is in staat zo snel te reageren en hun leefgebied te verplaatsen. De meeste zijn niet mobiel genoeg en dreigen te verdwijnen.		Klimaatsverandering leidt ook tot het verschuiven van leefgebieden. Soorten verdwijnen uit gebieden die voor hen onleefbaar worden en vestigen zich in nieuwe gebieden. Slechts een klein deel van de soorten is in staat zo snel te reageren en hun leefgebied te verplaatsen. De meeste zijn niet mobiel genoeg en dreigen te verdwijnen.

	Een rapport in 2025 van het Europees Milieuagentschap (EEA)<ref>[https://www.eea.europa.eu/en/europe-environment-2025/main-report Europe’s environment and climate: knowledge for resilience, prosperity and sustainability \| European Environment Agency]</ref> geeft aan dat de Europese levenswijze in gevaar wordt gebracht door de aantasting van het milieu. EU-functionarissen waarschuwen tegen de afzwakking van groene regels.		Een rapport in 2025 van het Europees Milieuagentschap (EEA)<ref>[https://www.eea.europa.eu/en/europe-environment-2025/main-report Europe’s environment and climate: knowledge for resilience, prosperity and sustainability \| European Environment Agency]</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/environment/2025/sep/29/environmental-damage-is-putting-european-way-of-life-at-risk-says-report Environmental damage is putting European way of life at risk, says report \| The Guardian]</ref> geeft aan dat de Europese levenswijze in gevaar wordt gebracht door de aantasting van het milieu. EU-functionarissen waarschuwen tegen de afzwakking van groene regels.

	Het EEA heeft verklaard dat het continent "belangrijke vooruitgang" heeft geboekt bij het terugdringen van de vervuiling die de opwarming van de aarde veroorzaakt. De voortdurende achteruitgang van de natuur en de verslechtering van het klimaat brengen echter de integriteit van de ecosystemen die de basis vormen van de economie in gevaar.		Het EEA heeft verklaard dat het continent "belangrijke vooruitgang" heeft geboekt bij het terugdringen van de vervuiling die de opwarming van de aarde veroorzaakt. De voortdurende achteruitgang van de natuur en de verslechtering van het klimaat brengen echter de integriteit van de ecosystemen die de basis vormen van de economie in gevaar.

Dick: /* Gevolgen voor de biosfeer */

2025-09-29T08:47:51Z

Gevolgen voor de biosfeer

← Oudere versie		Versie van 29 sep 2025 09:47
Regel 40:		Regel 40:

	*Een aanzienlijk deel van de beschermde habitats verkeert in slechte of zeer slechte staat, waarbij "niet-duurzame" consumptie- en productiepatronen leiden tot het verlies van wilde dieren.		*Een aanzienlijk deel van de beschermde habitats verkeert in slechte of zeer slechte staat, waarbij "niet-duurzame" consumptie- en productiepatronen leiden tot het verlies van wilde dieren.
	*De "koolstofput" van de EU is de afgelopen tien jaar met ongeveer 30% afgenomen, voornamelijk als gevolg van de impact van houtkap, bosbranden en insectenplagen op de bosbouw.		*De "[[Wat is klimaatverandering?#Verdieping: Koolstofputten (‘carbon sinks’)\|koolstofput]]" van de EU is de afgelopen tien jaar met ongeveer 30% afgenomen, voornamelijk als gevolg van de impact van houtkap, bosbranden en insectenplagen op de bosbouw.
	*Ondanks vooruitgang in andere sectoren is er sinds 2005 nauwelijks verandering opgetreden in de uitstoot door vervoer en voedselproductie.		*Ondanks vooruitgang in andere sectoren is er sinds 2005 nauwelijks verandering opgetreden in de uitstoot door vervoer en voedselproductie.
	*De lidstaten blijken niet in staat te zijn om zich tijdig aan te passen aan extreme weersomstandigheden, ondanks de toenemende risico's.		*De lidstaten blijken niet in staat te zijn om zich tijdig aan te passen aan extreme weersomstandigheden, ondanks de toenemende risico's.

← Oudere versie		Versie van 1 mrt 2026 15:36
Regel 165:		Regel 165:
	In oceanen staan door de temperatuursverhoging, [[Feedbacks en tipping points#Oceaanverzuring\|verzuring]] (als gevolg van klimaatverandering), vervuiling, destructieve visserij (dynamiet) en toerisme de koraalriffen zwaar onder druk.		In oceanen staan door de temperatuursverhoging, [[Feedbacks en tipping points#Oceaanverzuring\|verzuring]] (als gevolg van klimaatverandering), vervuiling, destructieve visserij (dynamiet) en toerisme de koraalriffen zwaar onder druk.

	Opwarming heeft grote gevolgen voor de visserij. Een publicatie in Nature Ecology & Evolution<ref>[https://www.nature.com/articles/s41559-026-03013-5 Long-term warming reduces fish biomass, but heatwaves shift it \| Nature Ecology & Evolution]</ref> stelt dat een stijging van slechts 0,1 °C per decennium correleert met een afname van 7,2 % in de visstand, en dat dit verlies zich in de loop van de tijd over hele oceaanbekkens uitbreidt, wat leidt tot een schokkende afname van de totale mariene biodiversiteit. De bevindingen, die zijn gebaseerd op gegevens uit het noordelijk halfrond, laten zien hoe zelfs een bescheiden temperatuurstijging grote, cumulatieve gevolgen kan hebben voor de ecosystemen in de oceanen.		Opwarming heeft grote gevolgen voor de visserij. Een publicatie in februari 2026 in Nature Ecology & Evolution<ref>[https://www.nature.com/articles/s41559-026-03013-5 Long-term warming reduces fish biomass, but heatwaves shift it \| Nature Ecology & Evolution]</ref> stelt dat een stijging van slechts 0,1 °C per decennium correleert met een afname van 7,2 % in de visstand, en dat dit verlies zich in de loop van de tijd over hele oceaanbekkens uitbreidt, wat leidt tot een schokkende afname van de totale mariene biodiversiteit. De bevindingen, die zijn gebaseerd op gegevens uit het noordelijk halfrond, laten zien hoe zelfs een bescheiden temperatuurstijging grote, cumulatieve gevolgen kan hebben voor de ecosystemen in de oceanen.

	Geschat wordt dat in de loop van deze eeuw 70 tot 90 procent van alle koraalriffen zullen verdwijnen of in ernstig gevaar zullen verkeren. Koraalriffen zijn zeer rijk aan biodiversiteit, die daardoor sterk zal afnemen.<ref>[https://www.carbonbrief.org/explainer-nine-tipping-points-that-could-be-triggered-by-climate-change/ Explainer: Nine ‘tipping points’ that could be triggered by climate change \| Carbon Brief] </ref>		Geschat wordt dat in de loop van deze eeuw 70 tot 90 procent van alle koraalriffen zullen verdwijnen of in ernstig gevaar zullen verkeren. Koraalriffen zijn zeer rijk aan biodiversiteit, die daardoor sterk zal afnemen.<ref>[https://www.carbonbrief.org/explainer-nine-tipping-points-that-could-be-triggered-by-climate-change/ Explainer: Nine ‘tipping points’ that could be triggered by climate change \| Carbon Brief] </ref>