Feedbacks en tipping points - Bewerkingsoverzicht

Loes: /* De AMOC */

2026-02-08T19:10:52Z

De AMOC

← Oudere versie		Versie van 8 feb 2026 20:10
Regel 266:		Regel 266:
	[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]		[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]

	Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.		Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience][https://www.researchgate.net/profile/Gabriel-Pontes-7/publication/385921849_Weakening_of_the_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_driven_by_subarctic_freshening_since_the_mid-twentieth_century/links/67519e00812411218d9c30e9/Weakening-of-the-Atlantic-Meridional-Overturning-Circulation-driven-by-subarctic-freshening-since-the-mid-twentieth-century.pdf \|pdf]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.

	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''		[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''

Loes: /* De AMOC */

2026-02-08T19:07:38Z

De AMOC

← Oudere versie		Versie van 8 feb 2026 20:07
Regel 266:		Regel 266:
	[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]		[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]

	Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium ~~Current Atlantic Meridional~~ \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.		Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.

	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''		[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''

Loes: /* De AMOC */

2026-02-08T19:06:35Z

De AMOC

← Oudere versie		Versie van 8 feb 2026 20:06
Regel 266:		Regel 266:
	[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]		[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]

	Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional ~~Overturning Circulation weakest in last millennium~~ \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.		Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.

	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''		[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''

Loes: /* De AMOC */

2026-02-08T19:04:12Z

De AMOC

← Oudere versie		Versie van 8 feb 2026 20:04
Regel 266:		Regel 266:
	[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]		[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]

	Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience]~~</ref> <ref>~~[https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.		Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.

	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''		[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''

Loes: /* De AMOC */

2026-02-08T18:42:25Z

De AMOC

Loes: /* De AMOC */

2026-02-08T18:32:02Z

De AMOC

Wijzigingen bekijken

Dick: /* De AMOC */

2026-02-03T16:16:36Z

De AMOC

← Oudere versie		Versie van 3 feb 2026 17:16
Regel 271:		Regel 271:
	Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature]</ref> <ref>[https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref>		Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature]</ref> <ref>[https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref>

	Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe dit in het verleden was en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie.<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\|		Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe dit in het verleden was en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie.<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.
	Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.
	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''		[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''
	''De cirkels rechts van het paneel tonen de anomalieën gemiddeld van 2081–2100 voor elk van de beschikbare modelsimulaties. De getallen binnen het paneel zijn het aantal modelsimulaties. Bron: IPCC AR6 chapter 4 Figure 4-6 <ref name=":4" />.'']]		''De cirkels rechts van het paneel tonen de anomalieën gemiddeld van 2081–2100 voor elk van de beschikbare modelsimulaties. De getallen binnen het paneel zijn het aantal modelsimulaties. Bron: IPCC AR6 chapter 4 Figure 4-6 <ref name=":4" />.'']]

Dick: /* De AMOC */

2026-02-03T16:15:07Z

De AMOC

← Oudere versie		Versie van 3 feb 2026 17:15
Regel 269:		Regel 269:
	Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd <ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980\| Jackson 2022 Nat Rev Earth Environ][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref>. Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren.		Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd <ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980\| Jackson 2022 Nat Rev Earth Environ][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref>. Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren.

	Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current ~~AMOC~~ weakest in last millennium \| Nature]</ref> <ref>[https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref>		Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature]</ref> <ref>[https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref>

	Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe dit in het verleden was en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie.<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\|		Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe dit in het verleden was en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie.<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\|

Dick: /* De AMOC */

2026-02-03T16:11:52Z

De AMOC

← Oudere versie		Versie van 3 feb 2026 17:11
Regel 269:		Regel 269:
	Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd <ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980\| Jackson 2022 Nat Rev Earth Environ][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref>. Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren.		Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd <ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980\| Jackson 2022 Nat Rev Earth Environ][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref>. Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren.

	Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current AMOC weakest in last millennium \| ~~Caesar~~ Nature]</ref> <ref>[[https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref>		Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current AMOC weakest in last millennium \| Nature]</ref> <ref>[https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref>

	Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe dit in het verleden was en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie.<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\|		Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe dit in het verleden was en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie.<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\|

Dick: /* De AMOC */

2026-02-03T16:06:36Z

De AMOC

← Oudere versie		Versie van 3 feb 2026 17:06
Regel 250:		Regel 250:
	'''AMOC is de afkorting van Atlantic Meridional Overturning System. De Golfstroom is een oppervlakte stroming die warm, tropisch water naar het noorden en noordoosten van de Atlantische Oceaan transporteert. Deze zorgt voor milde klimaten in noordwest Europa en Scandinavië. De Golfstroom wordt deels door de wind aangedreven en deels door de AMOC. Volgens modelberekeningen dreigt de AMOC te vertragen als gevolg van de opwarming. Naast koudere winters in Europa zal dit leiden tot snellere opwarming op het zuidelijk halfrond, veranderingen veroorzaken in tropische moessons en verstoring van ecosystemen wereldwijd.'''		'''AMOC is de afkorting van Atlantic Meridional Overturning System. De Golfstroom is een oppervlakte stroming die warm, tropisch water naar het noorden en noordoosten van de Atlantische Oceaan transporteert. Deze zorgt voor milde klimaten in noordwest Europa en Scandinavië. De Golfstroom wordt deels door de wind aangedreven en deels door de AMOC. Volgens modelberekeningen dreigt de AMOC te vertragen als gevolg van de opwarming. Naast koudere winters in Europa zal dit leiden tot snellere opwarming op het zuidelijk halfrond, veranderingen veroorzaken in tropische moessons en verstoring van ecosystemen wereldwijd.'''

	Net zoals het hart bloed door het menselijk lichaam pompt, circuleert dit stromingssysteem gigantische hoeveelheden water door de Atlantische Oceaan. Het systeem wordt aangedreven door de wind, dichtheidsverschillen en de draaiing van de aarde De dichtheid van het water wordt bepaald door de temperatuur en het zoutgehalte. Warm zout water stroomt noordwaarts aan het oppervlak. Eenmaal aangekomen in het noorden bij Groenland, koelt het af waardoor de dichtheid toeneemt. Het dichte koude water zinkt en stroomt op diepte terug naar het zuiden.		Net zoals het hart bloed door het menselijk lichaam pompt, circuleert dit stromingssysteem gigantische hoeveelheden water door de Atlantische Oceaan. Het systeem wordt aangedreven door de wind, dichtheidsverschillen en de draaiing van de aarde. De dichtheid van het water wordt bepaald door de temperatuur en het zoutgehalte. Warm zout water stroomt noordwaarts aan het oppervlak. Eenmaal aangekomen in het noorden bij Groenland, koelt het af waardoor de dichtheid toeneemt. Het dichte koude water zinkt en stroomt op diepte terug naar het zuiden.

	De AMOC verplaatst elke seconde 17 miljoen kubieke meter (17 Sverdrup of 17 Sv).Ter vergelijking, de Amazone, de grootste rivier van de aarde, transporteert 0,2 Sv. De AMOC verplaatst 1,2 petawatt <ref>Petawatt is een eenheid van vermogen. 1 petawatt, 1 PW = 10<sup>15</sup> W = 10<sup>15</sup> J/s.</ref> aan warmte — in de orde van 50 keer de energieconsumptie van de hele mensheid <ref>[https://www.nature.com/articles/s41467-023-42468-z Recent acceleration in global ocean heat accumulation.\| Li, 2023, Nat Commun ]</ref>. Het systeem wisselt warmte, water en koolstof uit met de atmosfeer en reguleert het weer in Europa en mariene ecosystemen <ref name=":3">[https://sci-hub.st/10.1038/ngeo1680 Reduced Atlantic CO2 uptake \| Pérez, 2013, Nature GeoSci ]</ref>.		De AMOC verplaatst elke seconde 17 miljoen kubieke meter (17 Sverdrup of 17 Sv).Ter vergelijking, de Amazone, de grootste rivier van de aarde, transporteert 0,2 Sv. De AMOC verplaatst 1,2 petawatt <ref>Petawatt is een eenheid van vermogen. 1 petawatt, 1 PW = 10<sup>15</sup> W = 10<sup>15</sup> J/s.</ref> aan warmte — in de orde van 50 keer de energieconsumptie van de hele mensheid <ref>[https://www.nature.com/articles/s41467-023-42468-z Recent acceleration in global ocean heat accumulation.\| Li, 2023, Nat Commun ]</ref>. Het systeem wisselt warmte, water en koolstof uit met de atmosfeer en reguleert het weer in Europa en mariene ecosystemen <ref name=":3">[https://sci-hub.st/10.1038/ngeo1680 Reduced Atlantic CO2 uptake \| Pérez, 2013, Nature GeoSci ]</ref>.
Regel 269:		Regel 269:
	Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd <ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980\| Jackson 2022 Nat Rev Earth Environ][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref>. Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren.		Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd <ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980\| Jackson 2022 Nat Rev Earth Environ][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref>. Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren.

	Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking <ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current AMOC weakest in last millennium\| Caesar ~~2021 nature.com~~][https://~~d1wqtxts1xzle7~~.~~cloudfront~~.~~net~~/~~85168166~~/~~Caesar_21_accepted_ms-libre.~~pdf?1651235011=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DCurrent_Atlantic_Meridional_Overturning.pdf&Expires=1769515463&Signature=EGqe85~ZO4HwMcgGVtQAlcz1PTt11iaOafvvpp2Q3q0vYmNIcsB905PJnKWxVlLAh4Kmdzl0HDVemBiQMZ2sWZ4wXqI-91P-3eR3RT7KRCg65SDDP61hmJWOZpmvlsJ5kawHzileetOcoHsrIvekZdzxK8ACcp~~9D4e9Ko1HvIsQ9ivMSGpYe3e6bMYRsPc~14UCcKrS26zp4a8dsPdeq6KuleGOBEMeGW8w1C3JFUQDxA82ydKaDmNipRLACG8rukFRGqOhmlyBinUzLoKdwTTH6Iek4gyBAnVOSWbtGnMgPY8eNVTqRB0nEO6VJia87Va3KFkhSqO~iN8NT9M~w__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA]</ref>.		Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current AMOC weakest in last millennium \| Caesar Nature]</ref> <ref>[[https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref>

	Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe dit in het verleden was en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie <ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| ~~Pontes, G.M., Menviel, L. 2024 Nat. Geosci~~]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.		Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe dit in het verleden was en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie.<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\|
	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de ~~scenarios~~.''		Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.
			[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''
	''De cirkels rechts van het paneel tonen de anomalieën gemiddeld van 2081–2100 voor elk van de beschikbare modelsimulaties. De getallen binnen het paneel zijn het aantal modelsimulaties. Bron: IPCC AR6 chapter 4 Figure 4-6 <ref name=":4" />.'']]		''De cirkels rechts van het paneel tonen de anomalieën gemiddeld van 2081–2100 voor elk van de beschikbare modelsimulaties. De getallen binnen het paneel zijn het aantal modelsimulaties. Bron: IPCC AR6 chapter 4 Figure 4-6 <ref name=":4" />.'']]
	Een sterke verzwakking of ineenstorting van de AMOC kan grote gevolgen hebben voor het klimaat die bovenop de bestaande klimaatverandering zou komen met enorme consequenties voor menselijke activiteiten:		Een sterke verzwakking of ineenstorting van de AMOC kan grote gevolgen hebben voor het klimaat die bovenop de bestaande klimaatverandering zou komen met enorme consequenties voor menselijke activiteiten:
Regel 289:		Regel 290:
	Dit zorgwekkende scenario wordt momenteel vrijwel volledig over het hoofd gezien in de discussies over klimaatbeleid en klimaatadaptatie. De impact is echter zo ingrijpend dat het onverantwoord zou zijn om deze dreiging te negeren. Het is vergelijkbaar met het beseffen dat er een reëel risico is dat de boiler in je kelder explodeert en delen van je huis verwoest, maar ervoor kiezen om dit risico simpelweg te negeren.		Dit zorgwekkende scenario wordt momenteel vrijwel volledig over het hoofd gezien in de discussies over klimaatbeleid en klimaatadaptatie. De impact is echter zo ingrijpend dat het onverantwoord zou zijn om deze dreiging te negeren. Het is vergelijkbaar met het beseffen dat er een reëel risico is dat de boiler in je kelder explodeert en delen van je huis verwoest, maar ervoor kiezen om dit risico simpelweg te negeren.

	<blockquote>~~'''Bronnen:'''~~		<blockquote>
	<references />		<references />
	</blockquote>		</blockquote>

← Oudere versie		Versie van 8 feb 2026 20:10
Regel 266:		Regel 266:
	[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]		[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]

	Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.		Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience][https://www.researchgate.net/profile/Gabriel-Pontes-7/publication/385921849_Weakening_of_the_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_driven_by_subarctic_freshening_since_the_mid-twentieth_century/links/67519e00812411218d9c30e9/Weakening-of-the-Atlantic-Meridional-Overturning-Circulation-driven-by-subarctic-freshening-since-the-mid-twentieth-century.pdf \|pdf]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.

	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''		[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''

← Oudere versie		Versie van 8 feb 2026 20:07
Regel 266:		Regel 266:
	[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]		[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]

	Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium ~~Current Atlantic Meridional~~ \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.		Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.

	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''		[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''

← Oudere versie		Versie van 8 feb 2026 20:06
Regel 266:		Regel 266:
	[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]		[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]

	Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional ~~Overturning Circulation weakest in last millennium~~ \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.		Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.

	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''		[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''

← Oudere versie		Versie van 8 feb 2026 20:04
Regel 266:		Regel 266:
	[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]		[[Bestand:Verzwakken van de Golfstroom.jpg\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Zwakker worden van de Golfstroom, onderdeel van de AMOC. Figuur rechts: 1) Water in de noordelijke Atlantische Oceaan wordt zoeter en zinkt daardoor minder snel. 2) Minder warmte wordt noordwaarts getransporteerd. 3) De Golfstroom verzwakt maar een deel van het water wordt door windsystemen voortgestuwd. Bron: IPCC AR6.<ref name=":4" />'']]

	Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience]~~</ref> <ref>~~[https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.		Oceanografen bestuderen hoe de AMOC werkt en hoe het zich de afgelopen decennia en eeuwen heeft gedragen met instrumenten op verschillende locaties in de Atlantische Oceaan. Hiermee willen ze beter te kunnen voorspellen wat er in de toekomst zal gebeuren. De instrumenten worden beheerd door internationale groepen wetenschappers. Het langst lopende project, RAPID, werd aan het begin van de eeuw geïnstalleerd op 26°N. Een recenter project, OSNAP waar ook Nederlandse onderzoekers aan mee werken, bestaat pas 10 jaar in de sub polaire regio (50-70°N, instrumenten meten tussen Labrador en Groenland en tussen Groenland en Schotland). Deze waarnemingen hebben ons veel geleerd over de AMOC, maar hebben tot nu toe geen verzwakking van het signaal door klimaatverandering gedetecteerd.<ref>[https://www.nature.com/articles/s43017-022-00263-2 The evolution of the AMOC since 1980 \| Nature Reviews Earth & Environment][https://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/532667/1/nature_review_preprint.pdf]</ref> Dit komt onder meer doordat de oceaancirculatie ook varieert over korte tijdschalen en langere waarnemingen nodig zijn om een langdurige verzwakking te kunnen detecteren. Oceanografen gebruiken ook proxy's waarmee ze kunnen reconstrueren hoe de circulatie in het verleden was, om daarmee te proberen te bepalen of deze de afgelopen jaren is verzwakt. Studies gebaseerd op dergelijke proxy's vinden vaker bewijs van een reeds bestaande verzwakking.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41561-021-00699-z Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| Nature Geoscience][https://www.academia.edu/77952153/Current_Atlantic_Meridional_Overturning_Circulation_weakest_in_last_millennium Current Atlantic Meridional Overturning Circulation weakest in last millennium \| pdf op Academia website]</ref> Ten slotte gebruiken oceanografen ook oceaansimulaties om te onderzoeken hoe de AMOC zich gedraagt, hoe de AMOC zich gedroeg in het verleden en hoe dit mogelijk in de toekomst zal veranderen. Zo suggereert een recente studie<ref>[https://doi.org/10.1038/s41561-024-01568-1 Weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation\| Nature Geoscience]</ref> dat de AMOC sinds 1950 van 0,46 Sv per 10 jaar is afgezwakt.

	[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''		[[Bestand:IPCC scenarios.png\|gecentreerd\|miniatuur\|500x500px\|''De gemiddelde jaarlijkse verandering in de sterkte van de AMOC volgens simulaties gestuurd door een set van 6 scenarios, denk aan verschillende CO2 emissies. De veranderingen zijn relatief ten opzichte van de gemiddelden van 1995–2014. De curves tonen gemiddelden en de schaduwen liggen in het bereik van 5–95% waarschijnlijkheid volgens de scenario’s.''