De mens is verantwoordelijk - Bewerkingsoverzicht

Dick: /* Superrijken */

2026-01-16T10:26:20Z

Superrijken

← Oudere versie		Versie van 16 jan 2026 11:26
Regel 105:		Regel 105:

	=== Superrijken ===		=== Superrijken ===
	Ook binnen landen bestaat grote ongelijkheid wat betreft individuele bijdragen aan uitstoot van broeikasgassen. <ref>[https://www.oxfamnovib.nl/persberichten/co2-uitstoot-rijkste-1-is-meer-dan-het-dubbele-van-uitstoot-armste-helft-wereldbevolking CO2-uitstoot rijkste 1 % is meer dan het dubbele van uitstoot armste helft wereldbevolking \| Oxfam Novib]</ref> De rijkste 10 procent van de huishoudens is verantwoordelijk voor ongeveer 50 procent van alle uitstoot – ook in Nederland. De armste 50 procent is slechts voor 7 procent verantwoordelijk.		Ook binnen landen bestaat grote ongelijkheid wat betreft individuele bijdragen aan uitstoot van broeikasgassen.<ref>[https://www.oxfamnovib.nl/persberichten/co2-uitstoot-rijkste-1-is-meer-dan-het-dubbele-van-uitstoot-armste-helft-wereldbevolking CO2-uitstoot rijkste 1 % is meer dan het dubbele van uitstoot armste helft wereldbevolking \| Oxfam Novib]</ref> Voor extreme gebeurtenissen droeg de top 10% (1%) 7 (26) keer meer bij aan de toename van maandelijkse 1-op-100-jarige hitte-extremen wereldwijd en 6 (17) keer meer aan droogtes in het Amazonegebied.<ref>[https://www.nature.com/articles/s41558-025-02325-x High-income groups disproportionately contribute to climate extremes worldwide \| Nature Climate Change]</ref> De rijkste 10 procent van de huishoudens is verantwoordelijk voor ongeveer 50 procent van alle uitstoot – ook in Nederland. De armste 50 procent is slechts voor 7 procent verantwoordelijk.

	Een studie in de VS zet dit in perspectief.<ref name=":7">[https://journals.plos.org/climate/article?id=10.1371/journal.pclm.0000190 Income-based U.S. household carbon footprints (1990–2019) offer new insights on emissions inequality and climate finance \| PLOS]</ref>		Een studie in de VS zet dit in perspectief.<ref name=":7">[https://journals.plos.org/climate/article?id=10.1371/journal.pclm.0000190 Income-based U.S. household carbon footprints (1990–2019) offer new insights on emissions inequality and climate finance \| PLOS]</ref>

Dick: /* ‘Wij’ zijn verantwoordelijk */

2025-12-16T09:37:41Z

‘Wij’ zijn verantwoordelijk

← Oudere versie		Versie van 16 dec 2025 10:37
Regel 48:		Regel 48:
	= ‘Wij’ zijn verantwoordelijk =		= ‘Wij’ zijn verantwoordelijk =
	Het voelt heel natuurlijk om het woord "wij" te gebruiken als we het over klimaatverandering hebben. "Wij veroorzaken klimaatverandering." "We stoten meer kooldioxide uit dan ooit." "We moeten de uitstoot terugbrengen naar netto nul om de opwarming van de aarde te stoppen bij de doelstelling van het Akkoord van Parijs van ruim onder de 2 graden Celsius."		Het voelt heel natuurlijk om het woord "wij" te gebruiken als we het over klimaatverandering hebben. "Wij veroorzaken klimaatverandering." "We stoten meer kooldioxide uit dan ooit." "We moeten de uitstoot terugbrengen naar netto nul om de opwarming van de aarde te stoppen bij de doelstelling van het Akkoord van Parijs van ruim onder de 2 graden Celsius."
	[[Bestand:North-south responsibility.jpg\|miniatuur\|''Nationale bijdragen aan de wereldwijde ~~CO2~~-uitstoot boven de planetaire grens (350 ppm). Rood = mondiaal noorden. Geel = mondiaal zuiden. Bron: The Global Inequality Project.''<ref name=":9">[https://globalinequality.org/responsibility-for-climate-breakdown/<nowiki>Responsibility for climate breakdown \| The Global Inequality Project]</nowiki></ref>]]		[[Bestand:North-south responsibility.jpg\|miniatuur\|''Nationale bijdragen aan de wereldwijde CO<sub>2</sub>-uitstoot boven de planetaire grens (350 ppm). Rood = mondiaal noorden. Geel = mondiaal zuiden. Bron: The Global Inequality Project.''<ref name=":9">[https://globalinequality.org/responsibility-for-climate-breakdown/<nowiki>Responsibility for climate breakdown \| The Global Inequality Project]</nowiki></ref>]]
	Gezien het feit dat de mens de huidige klimaatverandering veroorzaakt, is de impuls om het woord "wij" te gebruiken logisch. Maar hierin schuilt een probleem: het schuldige collectief dat ermee wordt aangeduid bestaat niet. Het "wij" dat verantwoordelijk is voor klimaatverandering is een fictieve constructie, die een vertekend beeld geeft en gevaarlijk is.		Gezien het feit dat de mens de huidige klimaatverandering veroorzaakt, is de impuls om het woord "wij" te gebruiken logisch. Maar hierin schuilt een probleem: het schuldige collectief dat ermee wordt aangeduid bestaat niet. Het "wij" dat verantwoordelijk is voor klimaatverandering is een fictieve constructie, die een vertekend beeld geeft en gevaarlijk is.

Dick: /* Superrijken */

2025-09-23T10:34:21Z

Superrijken

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 11:34
Regel 112:		Regel 112:
	Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een ~~rapport~~ van ~~Oxfam uit~~ 2025<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> ~~stelt: “Het~~ vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer ~~zo snel gestegen als~~ in 2023~~. Binnen~~ tien jaar ~~zijn er naar verwachting vijf biljonairs~~. ~~Ondertussen is het aantal mensen dat in~~ armoede ~~leeft~~ sinds 1990 nauwelijks ~~veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend~~, ~~maar verkregen: 60~~% ~~is afkomstig~~ van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of ~~monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen~~ .~~jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]~~		Een Oxfam‑rapport van 2025<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> toont aan dat het vermogen van miljardairs in 2024 drie keer sneller groeide dan in 2023, met een verwachte toename tot vijf biljonairs binnen tien jaar. Terwijl de armoede sinds 1990 nauwelijks afneemt, komt 60 % van hun rijkdom voort uit erfenissen, vriendjespolitiek, corruptie of monopolies.

	De Britse site Climate ~~Resistancemaakt~~ die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>		Een eerder Oxfam‑rapport (2024)<ref>[https://policy-practice.oxfam.org/resources/carbon-inequality-kills-why-curbing-the-excessive-emissions-of-an-elite-few-can-621656/ Carbon Inequality Kills: Why curbing the excessive emissions of an elite few can create a sustainable planet for all \| Oxfam]</ref> benadrukt dat het drastisch verkleinen van wereldwijde ongelijkheid cruciaal is voor klimaatactie en sociale rechtvaardigheid. Het document legt de schuld bij de rijkste 1%, vooral de 50 rijkste miljardairs, wiens luxe jachten, privéjets en vervuilende investeringen enorme CO₂‑uitstoot veroorzaken. Deze overmatige emissies leiden tot economische verliezen van meer dan een biljoen dollar, catastrofale oogsten en miljoenen vroegtijdige sterfgevallen, waarbij de armste en onzekere bevolkingsgroepen onevenredig lijden. Oxfam pleit voor verplichte emissiereductie en financiële compensatie van de superrijken voor de schade aan mens en planeet.
			[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

			De Britse site Climate Resistance maakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>

	Het vermogen van de tien rijkste mannen ter wereld groeide gemiddeld met bijna 100 miljoen dollar per dag en zelfs als ze van de ene op de andere dag 99 procent van hun vermogen zouden verliezen, zouden ze nog steeds miljardair zijn.		Het vermogen van de tien rijkste mannen ter wereld groeide gemiddeld met bijna 100 miljoen dollar per dag en zelfs als ze van de ene op de andere dag 99 procent van hun vermogen zouden verliezen, zouden ze nog steeds miljardair zijn.

Dick: /* Superrijken */

2025-09-23T10:13:58Z

Superrijken

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 11:13
Regel 112:		Regel 112:
	Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit ~~2024~~<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		Een rapport van Oxfam uit 2025<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

	De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>		De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>

Dick: /* Superrijken */

2025-09-23T09:32:42Z

Superrijken

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 10:32
Regel 110:		Regel 110:
	[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]		[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]

	~~Slechts~~ 15 dagen inkomen ~~genereren~~ voor de bovenste 0,1 procent van de ~~rijke~~ huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

Dick: /* Superrijken */

2025-09-23T09:31:11Z

Superrijken

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 10:31
Regel 107:		Regel 107:
	Ook binnen landen bestaat grote ongelijkheid wat betreft individuele bijdragen aan uitstoot van broeikasgassen. <ref>[https://www.oxfamnovib.nl/persberichten/co2-uitstoot-rijkste-1-is-meer-dan-het-dubbele-van-uitstoot-armste-helft-wereldbevolking CO2-uitstoot rijkste 1 % is meer dan het dubbele van uitstoot armste helft wereldbevolking \| Oxfam Novib]</ref> De rijkste 10 procent van de huishoudens is verantwoordelijk voor ongeveer 50 procent van alle uitstoot – ook in Nederland. De armste 50 procent is slechts voor 7 procent verantwoordelijk.		Ook binnen landen bestaat grote ongelijkheid wat betreft individuele bijdragen aan uitstoot van broeikasgassen. <ref>[https://www.oxfamnovib.nl/persberichten/co2-uitstoot-rijkste-1-is-meer-dan-het-dubbele-van-uitstoot-armste-helft-wereldbevolking CO2-uitstoot rijkste 1 % is meer dan het dubbele van uitstoot armste helft wereldbevolking \| Oxfam Novib]</ref> De rijkste 10 procent van de huishoudens is verantwoordelijk voor ongeveer 50 procent van alle uitstoot – ook in Nederland. De armste 50 procent is slechts voor 7 procent verantwoordelijk.

	Een studie in de VS zet dit in perspectief. <ref name=":7">[https://journals.plos.org/climate/article?id=10.1371/journal.pclm.0000190 Income-based U.S. household carbon footprints (1990–2019) offer new insights on emissions inequality and climate finance \| PLOS]</ref>		Een studie in de VS zet dit in perspectief.<ref name=":7">[https://journals.plos.org/climate/article?id=10.1371/journal.pclm.0000190 Income-based U.S. household carbon footprints (1990–2019) offer new insights on emissions inequality and climate finance \| PLOS]</ref>
	[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]

			Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

Dick: /* Superrijken */

2025-09-23T09:29:49Z

Superrijken

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 10:29
Regel 110:		Regel 110:
	[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit 2024<ref[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

	De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>		De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>

Dick: /* Superrijken */

2025-09-23T09:29:00Z

Superrijken

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 10:29
Regel 110:		Regel 110:
	[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit 2024<ref[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers		Een rapport van Oxfam uit 2024<ref[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]
	The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

	De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>		De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>

Dick: /* Superrijken */

2025-09-23T09:28:21Z

Superrijken

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 10:28
Regel 110:		Regel 110:
	[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers		Een rapport van Oxfam uit 2024<ref[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers
	The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

Dick: /* Superrijken */

2025-09-23T09:27:18Z

Superrijken

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 10:27
Regel 108:		Regel 108:

	Een studie in de VS zet dit in perspectief. <ref name=":7">[https://journals.plos.org/climate/article?id=10.1371/journal.pclm.0000190 Income-based U.S. household carbon footprints (1990–2019) offer new insights on emissions inequality and climate finance \| PLOS]</ref>		Een studie in de VS zet dit in perspectief. <ref name=":7">[https://journals.plos.org/climate/article?id=10.1371/journal.pclm.0000190 Income-based U.S. household carbon footprints (1990–2019) offer new insights on emissions inequality and climate finance \| PLOS]</ref>
	[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers		Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers
	The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

	De Britse site Climate ~~Resistance~~<ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref> ~~maakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage.~~		De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>

	Het vermogen van de tien rijkste mannen ter wereld groeide gemiddeld met bijna 100 miljoen dollar per dag en zelfs als ze van de ene op de andere dag 99 procent van hun vermogen zouden verliezen, zouden ze nog steeds miljardair zijn.		Het vermogen van de tien rijkste mannen ter wereld groeide gemiddeld met bijna 100 miljoen dollar per dag en zelfs als ze van de ene op de andere dag 99 procent van hun vermogen zouden verliezen, zouden ze nog steeds miljardair zijn.

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 11:34
Regel 112:		Regel 112:
	Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een ~~rapport~~ van ~~Oxfam uit~~ 2025<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> ~~stelt: “Het~~ vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer ~~zo snel gestegen als~~ in 2023~~. Binnen~~ tien jaar ~~zijn er naar verwachting vijf biljonairs~~. ~~Ondertussen is het aantal mensen dat in~~ armoede ~~leeft~~ sinds 1990 nauwelijks ~~veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend~~, ~~maar verkregen: 60~~% ~~is afkomstig~~ van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of ~~monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen~~ .~~jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]~~		Een Oxfam‑rapport van 2025<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> toont aan dat het vermogen van miljardairs in 2024 drie keer sneller groeide dan in 2023, met een verwachte toename tot vijf biljonairs binnen tien jaar. Terwijl de armoede sinds 1990 nauwelijks afneemt, komt 60 % van hun rijkdom voort uit erfenissen, vriendjespolitiek, corruptie of monopolies.

	De Britse site Climate ~~Resistancemaakt~~ die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>		Een eerder Oxfam‑rapport (2024)<ref>[https://policy-practice.oxfam.org/resources/carbon-inequality-kills-why-curbing-the-excessive-emissions-of-an-elite-few-can-621656/ Carbon Inequality Kills: Why curbing the excessive emissions of an elite few can create a sustainable planet for all \| Oxfam]</ref> benadrukt dat het drastisch verkleinen van wereldwijde ongelijkheid cruciaal is voor klimaatactie en sociale rechtvaardigheid. Het document legt de schuld bij de rijkste 1%, vooral de 50 rijkste miljardairs, wiens luxe jachten, privéjets en vervuilende investeringen enorme CO₂‑uitstoot veroorzaken. Deze overmatige emissies leiden tot economische verliezen van meer dan een biljoen dollar, catastrofale oogsten en miljoenen vroegtijdige sterfgevallen, waarbij de armste en onzekere bevolkingsgroepen onevenredig lijden. Oxfam pleit voor verplichte emissiereductie en financiële compensatie van de superrijken voor de schade aan mens en planeet.
			[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

			De Britse site Climate Resistance maakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>

	Het vermogen van de tien rijkste mannen ter wereld groeide gemiddeld met bijna 100 miljoen dollar per dag en zelfs als ze van de ene op de andere dag 99 procent van hun vermogen zouden verliezen, zouden ze nog steeds miljardair zijn.		Het vermogen van de tien rijkste mannen ter wereld groeide gemiddeld met bijna 100 miljoen dollar per dag en zelfs als ze van de ene op de andere dag 99 procent van hun vermogen zouden verliezen, zouden ze nog steeds miljardair zijn.

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 11:13
Regel 112:		Regel 112:
	Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit ~~2024~~<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		Een rapport van Oxfam uit 2025<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

	De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>		De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 10:32
Regel 110:		Regel 110:
	[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]		[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]

	~~Slechts~~ 15 dagen inkomen ~~genereren~~ voor de bovenste 0,1 procent van de ~~rijke~~ huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		Het genereren van slechts 15 dagen inkomen voor de bovenste 0,1 procent van de rijkste huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 10:31
Regel 107:		Regel 107:
	Ook binnen landen bestaat grote ongelijkheid wat betreft individuele bijdragen aan uitstoot van broeikasgassen. <ref>[https://www.oxfamnovib.nl/persberichten/co2-uitstoot-rijkste-1-is-meer-dan-het-dubbele-van-uitstoot-armste-helft-wereldbevolking CO2-uitstoot rijkste 1 % is meer dan het dubbele van uitstoot armste helft wereldbevolking \| Oxfam Novib]</ref> De rijkste 10 procent van de huishoudens is verantwoordelijk voor ongeveer 50 procent van alle uitstoot – ook in Nederland. De armste 50 procent is slechts voor 7 procent verantwoordelijk.		Ook binnen landen bestaat grote ongelijkheid wat betreft individuele bijdragen aan uitstoot van broeikasgassen. <ref>[https://www.oxfamnovib.nl/persberichten/co2-uitstoot-rijkste-1-is-meer-dan-het-dubbele-van-uitstoot-armste-helft-wereldbevolking CO2-uitstoot rijkste 1 % is meer dan het dubbele van uitstoot armste helft wereldbevolking \| Oxfam Novib]</ref> De rijkste 10 procent van de huishoudens is verantwoordelijk voor ongeveer 50 procent van alle uitstoot – ook in Nederland. De armste 50 procent is slechts voor 7 procent verantwoordelijk.

	Een studie in de VS zet dit in perspectief. <ref name=":7">[https://journals.plos.org/climate/article?id=10.1371/journal.pclm.0000190 Income-based U.S. household carbon footprints (1990–2019) offer new insights on emissions inequality and climate finance \| PLOS]</ref>		Een studie in de VS zet dit in perspectief.<ref name=":7">[https://journals.plos.org/climate/article?id=10.1371/journal.pclm.0000190 Income-based U.S. household carbon footprints (1990–2019) offer new insights on emissions inequality and climate finance \| PLOS]</ref>
	[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]

			Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

← Oudere versie		Versie van 23 sep 2025 10:29
Regel 110:		Regel 110:
	[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>		[[Bestand:Income-based U.S. household carbon footprints.png\|gecentreerd\|miniatuur\|650x650px\|''Gemiddelde uitstoot per huishouden in de VS (t CO<sub>2</sub>e) in 2019 per inkomensgroep. Inkomensgroepen zijn ingedeeld op basis van percentielen: de onderste 90% is verdeeld in delen van 10%, daarna de volgende 9%, en de top 1% is opgesplitst in de volgende 0,9% en de top 0,1%. De breedte van elke inkomensgroep op de x-as komt overeen met het aandeel van elke groep in de nationale emissies. De kleuren geven de inkomenscategorieën weer. Bron: PLOS.<ref name=":7" /> [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons License BY 4.0]'']]Slechts 15 dagen inkomen genereren voor de bovenste 0,1 procent van de rijke huishoudens in de Verenigde Staten veroorzaakt evenveel koolstofvervuiling als het inkomen dat de armste 10 procent van de bevolking in de loop van een mensenleven verdient.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/science/this-study-calculated-the-carbon-emissions-of-getting-rich This study calculated the carbon emissions of getting rich \| PBS]</ref>

	Een rapport van Oxfam uit 2024<ref[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]		Een rapport van Oxfam uit 2024<ref>[https://www.oxfamamerica.org/explore/research-publications/takers-not-makers/ Takers, Not Makers. The unjust poverty and unearned wealth of colonialism \| Oxfam]</ref> stelt: “Het vermogen van miljardairs is in 2024 drie keer zo snel gestegen als in 2023. Binnen tien jaar zijn er naar verwachting vijf biljonairs. Ondertussen is het aantal mensen dat in armoede leeft sinds 1990 nauwelijks veranderd. Het grootste deel van het vermogen van miljardairs is niet verdiend, maar verkregen: 60% is afkomstig van erfenissen, vriendjespolitiek en corruptie of monopolistische macht. Hun vermogen is tot ongekende hoogten gestegen, terwijl mensen die in armoede leven overal ter wereld met meerdere crises blijven kampen.”[[Bestand:Oligarchen .jpg\|rechts\|kaderloos\|360x360px]]

	De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>		De Britse site Climate Resistancemaakt die extreme verschillen in welvaart tussen het handjevol oligarchen en de rest van de wereldbevolking duidelijk met een teller op de homepage. <ref>[https://www.climateresistance.org/ Abolish Billionaires \| Climate Resistance]</ref>